ปรมาณู
ปรมาณู มาจากคำภาษาสันสกฤตว่า ปรมาณุ (อ่านว่า ปะ –ระ -มา-นุ) ซึ่งมาจากคำ ๒ คำ คือ ปรม (อ่านว่า ปะ –ระ -มะ) แปลว่า อย่างยิ่ง ยิ่งยวด. กับ อณุ (อ่านว่า อะ -นุ) แปลว่า สิ่งที่เล็กมาก ดังนั้น ปรมาณุ จึงแปลว่า สิ่งที่เล็กมากอย่างยิ่ง.
คำว่า ปรมาณู เป็นคำที่มาจากปรัชญาอินเดียโบราณ สำนักไวเศษิกะ หมายถึง สิ่งที่เล็กที่สุด คือสิ่งที่แบ่งไม่ได้ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของสิ่งทั้งหลาย ทุกสิ่งไม่ว่าเป็นสิ่งมีชีวิตหรือสิ่งไม่มีชีวิตประกอบด้วยปรมาณู. นักวิทยาศาสตร์จึงใช้คำปรมาณู ให้ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า atom (อะตอม) เรียกสิ่งที่เล็กสุดซึ่งไม่สามารถแยกออกไปได้อีก คำว่า อะตอม นั้นก็แปลว่า แยกไม่ได้ เช่นเดียวกัน. ต่อมาพบว่า แม้สิ่งที่เรียกว่า ปรมาณู หรือ อะตอม ก็ยังสามารถแยกได้อีก จึงเลือกใช้คำทับศัพท์ว่า อะตอม แทน โดยไม่คำนึงถึงความหมายว่าแยกได้หรือแยกไม่ได้. คำว่า ปรมาณู ยังมีใช้อยู่ในคำว่า ระเบิดปรมาณู สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.