ปรองดอง

          ระยะนี้นอกจากกระแสฟุตบอลโลกแล้ว ที่พูดถึงกันมากในสังคมไทยก็คือ การปรองดอง เมื่อเปิดพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒  จะพบคำอธิบายว่า ปรองดอง หมายถึง ออมชอม ประนีประนอม ยอมกัน ไม่แก่งแย่งกัน ตกลงกันด้วยความไกล่เกลี่ย ตกลงกันด้วยไมตรีจิต   แต่ถ้าเป็นคำว่า ดอง คำเดียวจะมีความหมายได้ถึง ๔ ความหมาย คือ ความหมายที่ ๑ ดอง เป็นคำกริยา หมายถึง  แช่หรือหมักผัก ผลไม้ และสิ่งต่าง ๆ ไว้ในนํ้าส้ม นํ้าเกลือ เป็นต้น เพื่อเก็บรักษาไว้ให้อยู่ได้นาน ๆ เช่น ดองผัก ดองผลไม้ หรือเพื่อไม่ให้เปื่อยเน่า เช่น ดองศพ   โดยปริยายหมายความว่า เก็บหมกไว้นานเกินควร เช่น เอาหนังสือไปดองไว้  แต่ถ้าใช้เป็นคำคุณศัพท์ หมายถึง เรียกสิ่งที่ดองแล้วนั้น เช่น ผักดอง ยาดอง ศพดอง  ดองยา  ก็จะหมายถึง แช่เครื่องยาไว้ในของเหลวมีเหล้าเป็นต้น ความหมายที่ ๒ ดอง เป็นคำนาม หมายถึง วิธีห่มผ้าของภิกษุสามเณรอย่างหนึ่งโดยปิดบ่าซ้าย เปิดบ่าขวา เรียกว่า ห่มดอง  ความหมายที่ ๓ ดอง เป็นคำนาม ภาษาถิ่นอีสาน หมายถึง การแต่งงาน เช่น กินดอง หมายถึง  กินเลี้ยงในพิธีแต่งงาน  เกี่ยวดอง หมายถึง  เกี่ยวข้องกันโดยการแต่งงาน  ถ้าเป็นคำคุณศัพท์ หมายถึง เนื่องกันในทางเขยหรือสะใภ้ เช่น เกี่ยวดอง เป็นดองกัน  ความหมายที่ ๔ เป็นคำนาม หมายถึง  ไม้สําหรับสงฟางในเวลานวดข้าว กระดองหาย ขอฉาย คันฉาย ดองฉาย หรือ ดองหาย ก็เรียก

          นอกจากคำว่า ปรองดอง แล้ว ยังมีคำใดที่มีความหมายใกล้เคียงกันอีกหรือไม่ เราก็ต้องใช้พจนานุกรมให้เป็นประโยชน์อีกครั้ง   เริ่มจากคำนี้เลยค่ะ  ไกล่เกลี่ย  หมายถึง พูดจาให้ตกลงกัน พูดให้ปรองดองกัน   หรือหมายถึง  ทําให้เรียบร้อย  ทําให้มีส่วนเสมอกัน  บางทีก็ใช้ว่า เกลี่ยไกล่   ส่วนอีกคำหนึ่งที่มีความหมายใกล้เคียงกันคือ เกลี้ยกล่อม  หมายถึง  ชักชวนจูงใจให้ร่วมพวก พูดจูงใจให้คล้อยตามหรือปฏิบัติตาม  ประนีประนอม  หมายถึง ผ่อนหนักผ่อนเบาให้แก่กัน ปรองดองกัน อะลุ้มอล่วยกัน  เช่น ประนีประนอมยอมความ  หมายถึง  ชื่อสัญญาซึ่งผู้เป็นคู่สัญญาทั้ง ๒ ฝ่าย ระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นนั้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน  อะลุ่มอล่วย อะลุ้มอล่วย  หมายถึง ปรองดองกัน ผ่อนหนักผ่อนเบาให้แก่กัน ออมชอม  หมายถึง  ปรองดองกัน ประนีประนอมกัน ตกลงกันด้วยการไกล่เกลี่ยบางครั้งใช้ว่า  รอมชอม หรือ ลอมชอม  ถ้อยทีถ้อยปฏิบัติต่อกัน  หมายถึง  ต่างฝ่ายต่างปฏิบัติดีต่อกันในเรื่องเดียวกันหรือในทํานองเดียวกัน  ถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน  หมายถึง ต่างฝ่ายต่างพึ่งพาอาศัยกัน สมานฉันท์  หมายถึง ความพอใจร่วมกัน ความเห็นพ้องกัน เช่น มีความเห็นเป็นสมานฉันท์  ซึ่งเป็นสิ่งที่สังคมไทยต้องการอย่างมาก

จินดารัตน์  โพธิ์นอก