ปริ

          คำที่เขียน ปริ  ถ้าออกเสียง ปร เป็นอักษรควบว่า ปฺริ จะมีความหมายว่า แย้ม เช่น ปริปาก  แปลว่า เปิดปากพูด  เช่น  ถึงเขาจะถูกแม่เลี้ยงกลั่นแกล้ง แต่เขาก็ไม่ยอมปริปากบอกพ่อให้กังวลใจ.  ปริ แปลว่า แตกออกน้อย ๆ  เช่น  เสื้อคับและตะเข็บเย็บไว้ไม่ดี พอเธอจามตะเข็บก็ปริออก.      

          ถ้าออกเสียงเป็นคำเรียงพยางค์ว่า  ปะ-ริ   จะเป็นคำที่รับมาจากคำอุปสรรคภาษาบาลีสันสกฤตว่า  ปริ (อ่านว่า ปะ -ริ) แปลว่า รอบ ใช้ประกอบหน้าคำหลายคำ  เช่น  ปริมณฑล  ปริทรรศน์  ปริณายก  ปรินิพพาน  ปริญญา.

          คำว่า ปริมณฑล (อ่านว่า ปะ -ริ-มน-ทน) แปลว่า วงรอบ  เรียกอาณาเขตโดยรอบเมืองหรือจังหวัดว่า  เขตปริมณฑล  เช่น  ไม่ควรตั้งร้านขายสุราในเขตปริมณฑลของโรงเรียน  มีที่พักและรีสอร์ตสวย ๆ หลายแห่งในปริมณฑลของกรุงเทพมหานคร.  คำว่า ปริญญา (ปะ -ริน-ยา)   หมายถึง  ขั้นความรู้ระดับมหาวิทยาลัยซึ่งแบ่งเป็น  ปริญญาตรี ปริญญาโท  และปริญญาเอก.     เรียกใบประกาศที่มหาวิทยาลัยออกให้เพื่อรับรองว่าเป็นผู้ที่สำเร็จการศึกษา  มีศักดิ์และสิทธิ์ตามระดับความรู้แห่งปริญญานั้น ๆ ว่า  ปริญญาบัตร.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.