ปลูกเรือนแต่พอตัว

          ปลูกเรือนแต่พอตัว เป็นสำนวนไทยที่สอนกันมาแต่โบราณ ให้มีความไม่ประมาท เมื่อจะทำการใด ๆ ก็ต้องกะประมาณให้พอดี พอเหมาะกับฐานะและความสามารถของตน ไม่ทำเกินตัว เปรียบกับการปลูกบ้านปลูกเรือนอยู่ มักจะพบว่า เมื่อไม่ประมาณการให้พอเหมาะจะ บานปลาย คือ ต้องจ่ายเงินมากกว่าที่คาดการณ์

          สำนวน ปลูกเรือนแต่พอตัว มักจะต่อด้วยสำนวนว่า หวีหัวแต่พอเกล้า เป็น ปลูกเรือนแต่พอตัว   หวีหัวแต่พอเกล้า     หวีหัวแต่พอเกล้า แปลว่า หวีผมพอเหมาะกับศีรษะตน หมายความว่า แต่งผมเกล้าผมให้รับกับใบหน้า ไม่ทำมากจนเกินไป

          สรุปความหมายของสำนวนนี้ คือ ทำอะไรต้องให้พอเหมาะพอควร ไม่ทำมากหรือทำใหญ่เกินตัว

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.