ผลัด-ผัด

          เมื่อ ๒-๓ วันที่ผ่านมามีผู้สอบถามมาทางโทรศัพท์ถึงสำนวนที่ว่า “ผัดวันประกันพรุ่ง” หมายความว่าอย่างไร และ สะกดอย่างไรจึงจะถูกต้อง ผู้เขียนจึงตั้งข้อสังเกตว่าคงจะมีผู้คนอีกไม่น้อยที่ยังสับสนกับคำในสำนวนนี้ว่าควรเป็น “ผลัด” หรือ “ผัด” ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้บทนิยามของ “ผลัด” ว่า เปลี่ยนแทนที่ เช่น ผลัดเสื้อผ้า ผลัดเวร ผลัดใบ ผลัดขน   ส่วน “ผัด” มีหลายความหมายด้วยกัน เช่น ย้ายไปย้ายมา หมุนไปมา ล่อให้ไล่ ขอเลื่อนเวลาไป

          ขอยกตัวอย่างการใช้คำทั้งสองให้เห็นชัดเจน เช่น
          – พรุ่งนี้พี่ค่อยมาผลัดดูแลแม่แทนฉันนะ
          – แม่ขอผัดเป็นอาทิตย์หน้าเราค่อยไปเที่ยวทะเลกันนะจ๊ะ
          – หากเป็นหนี้แล้ว ไม่มีเงินไปใช้คืนก็ต้องผัดหนี้ไปก่อน
          – เมื่อเราอาบน้ำเสร็จแล้วจะเปลี่ยนเสื้อผ้าใหม่ ต้องใช้คำว่า “ผลัด“
          คำ “ผัด” ในความหมายอื่น เช่น 
          – ผัดเจ้าล่อ หมายถึง ผัดให้หลงเชื่อร่ำไปอย่างขอไปที.
          – ผัดช้าง หมายถึง ล่อให้ช้างไล่.
          – ผัดผ่อน หมายถึง ผัดพอให้ทุเลากลับไปกลับมา.
          – ผัดเพี้ยน หมายถึง ขอเลื่อนเวลาอยู่เรื่อย ๆ.

          ถ้าจะให้จำง่าย “ผลัด” ใช้ในความหมายว่าเปลี่ยน ส่วน “ผัด” ใช้เมื่อขอเลื่อนเวลาเมื่อทราบความหมายที่แตกต่างกันของคำทั้งสองดีแล้ว ก็คงนำไปใช้ได้อย่างถูกต้อง   สำนวน “ผัดวันประกันพรุ่ง” หมายถึง ขอเลื่อนเวลาออกไปครั้งแล้วครั้งเล่า เป็นสำนวนที่เราไม่ควรนำมาใช้บ่อย ๆ นะคะ

         ชวนพิศ  เชาวน์สกุล