ผ้าอาบน้ำฝน ไม่ใช่ผ้าจำนำพรรษา (๓๐ กรกฎาคม ๒๕๕๓)

          อีกไม่กี่วันก็จะถึงวันเข้าพรรษาแล้ว ประเพณีอย่างหนึ่งที่พุทธศาสนิกชนนิยมปฏิบัติกันคือ การถวายผ้าอาบน้ำฝน หรือผ้าวัสสิกสาฎก [วัด-สิ-กะ-สา-ดก] แก่พระภิกษุสงฆ์ที่เข้าจำพรรษาในวัดต่าง ๆ ถือว่าเป็นการทำบุญอย่างหนึ่งในคตินิยมของชาวพุทธ  แต่คนทั่วไปมักเข้าใจผิดว่า เป็นผ้าจำนำพรรษา

          พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) ราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ได้อธิบายคำว่า ผ้าอาบน้ำฝน ไว้ในพจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ ว่า หมายถึง ผ้าสำหรับอธิษฐานไว้ใช้นุ่งอาบน้ำฝนตลอด ๔ เดือนแห่งฤดูฝน ซึ่งพระภิกษุจะแสวงหาได้ในระยะเวลา ๑ เดือน ตั้งแต่แรม ๑ ค่ำ เดือน ๗ ถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๘ และให้ทำนุ่งได้ในเวลากึ่งเดือน ตั้งแต่ขึ้น ๑ ถึง ๑๕ ค่ำเดือน ๘ ปัจจุบันมีประเพณีทำบุญถวายผ้าอาบน้ำฝนตามวัดต่าง ๆ ก่อนวันเข้าพรรษา คือในวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๘ เรียกว่าถวายผ้าวัสสิกสาฎก

          ส่วนผ้าจำนำพรรษา พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้ความหมายไว้ว่า ผ้าที่ถวายแก่พระสงฆ์ที่อยู่จำพรรษาในวัดนั้น ๆ และในพจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ ของพระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) ก็อธิบายว่า หมายถึง ผ้าที่ทายกถวายแก่พระสงฆ์ผู้อยู่จำพรรษาครบแล้วในวัดนั้น ภายในเขตจีวรกาล เรียกว่า ผ้าวัสสาวาสิกสาฎก [วัด-สา-วา-สิ-กะ-สา-ดก] เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า อัจเจกจีวร [อัด-เจ-กะ-จี-วอน] คือผ้าจำนำพรรษาที่ทายกผู้มีเหตุรีบร้อน เช่น จะไปทัพ หรือเจ็บไข้ไม่ไว้ใจชีวิต หรือมีศรัทธาเลื่อมใสเกิดขึ้นใหม่ ขอถวายก่อนกำหนดเวลาปรกติ คือ ต้องผ่านวันปวารณาออกพรรษาไปแล้ว เริ่มตั้งแต่แรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ และถ้ากรานกฐินแล้ว นับต่อไปอีกถึงขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๔ ผ้าจำนำพรรษานี้ มีพุทธานุญาตให้ภิกษุรับเก็บไว้ได้ แต่ต้องรับก่อนวันปวารณาไม่เกิน ๑๐ วัน 

        นายประภาส  แก้วสวรรค์