พจนานุกรม

          พจนานุกรม มาจากคำภาษาบาลีว่า วจน (อ่านว่า วะ-จะ-นะ) ภาษาไทยแผลงเป็น พจน์ แปลว่า คำ คำพูด ถ้อยคำ กับคำว่า อนุกรม แปลว่า ลำดับ  คำว่า พจนานุกรม ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า dictionary (อ่านว่า ดิก-ชัน-นะ-รี)

          พจนานุกรม คือ หนังสือที่รวบรวมคำที่มีใช้อยู่ในภาษา พจนานุกรมภาษาใดก็ต้องรวบรวมคำที่มีใช้อยู่ในภาษานั้น จัดเรียงคำตามลำดับตัวอักษร ให้ความรู้ในเรื่องการเขียน บอกเสียงอ่าน ให้ความหมายของคำแต่เพียงสั้น ๆ มักให้ตัวอย่างของคำและอาจบอกประวัติที่มาของคำด้วย

          พจนานุกรมอาจรวมคำเฉพาะที่ใช้ในสาขาหรือวิชาหนึ่งก็ได้ เช่น พจนานุกรมศัพท์ภูมิศาสตร์. พจนานุกรมศัพท์วิทยาศาสตร์. พจนานุกรมศัพท์สแลง (อ่านว่า สะ-แลง). พจนานุกรมศัพท์ช่าง. พจนานุกรมคำพ้อง.

          พจนานุกรมมีทั้งที่เป็นภาษาเดียว เช่น พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน หรือเป็นพจนานุกรมหลายภาษา เช่น พจนานุกรมบาลี-อังกฤษ-ไทย ฉบับภูมิพโลภิกขุ (อ่านว่า พู-มิ-พะ-โล-พิก-ขุ)

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.