พระชินราชา
ชินราชา (อ่านว่า ชิน-นะ -รา-ชา) มาจากคำว่า ชิน (อ่านว่า ชิ -นะ) แปลว่า ผู้ชนะ และคำว่า ราชา. ชินราชา แปลว่า ราชาในหมู่ผู้ชนะ เป็นคำที่พบในวรรณคดีพุทธศาสนาของไทย บางทีใช้ว่า พระชินราชา หรือ พระสุชินราชา เช่น ในบทสวดชัยมงคลสิทธิคาถา มีข้อความว่า พญามารยกพลมารมา “หวังเพื่อผจญวรมุนิน- ทะสุชินราชา“.(อ่านว่า หวัง-เพื่อ-ผะ -จน-วะ -ระ -มุ -นิน ทะ –สุ -ชิน-นะ -รา-ชา) การที่กวีไทยถวายพระสมัญญานามแด่พระพุทธเจ้าว่า ชินราชา ก็เพื่อเปรียบเทียบชัยชนะของพระพุทธเจ้าที่มีเหนืออาสวกิเลสทั้งมวล ว่ามีความยิ่งใหญ่กว่าชัยชนะของวีรบุรุษผู้ชำนาญการรบจนมีชัยเหนือศัตรู เพราะชัยชนะของวีรบุรุษเป็นชัยชนะที่เกิดจากการประหัตประหาร ทำลายศัตรูเพื่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจและเพื่อความยิ่งใหญ่ทางการเมืองของตน. แต่ชัยชนะของพระพุทธเจ้าเป็นชัยชนะที่มีเหนือศัตรูร้าย คือ ราคะ โทสะ โมหะ ของพระองค์เอง. เป็นชัยชนะเหนือจิตใจของพระองค์เอง มิได้มาจากความพินาศหรือความเดือดร้อนของผู้อื่น. ชัยชนะของพระพุทธเจ้ายิ่งใหญ่กว่าชัยชนะของวีรบุรุษอื่น ๆ พระองค์จึงทรงเป็นราชาแห่งวีรบุรุษ ราชาแห่งผู้ชนะทั้งหลาย
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.