พระที่นั่ง
พระที่นั่ง เป็นคำราชาศัพท์เรียกอาคารสำคัญซึ่งเป็นที่ประทับของพระมหากษัตริย์ ที่ประกอบพระราชกรณียกิจ ที่ออกมหาสมาคม ที่รับรองพระราชอาคันตุกะ หรือที่ประดิษฐานพระบรมรูปสมเด็จพระบรมราชบุพการี. พระที่นั่งอาจเป็นอาคารใหญ่ มีความงดงาม มีหลายชั้น หรือเป็นอาคารเล็กมี ๒ ชั้นหรือชั้นเดียว ก็ได้. ในพระบรมมหาราชวังและพระราชวังต่าง ๆ มีพระที่นั่งหลายองค์ พระที่นั่งบางองค์เป็นพระที่นั่งโถง คือ อาคารที่โล่งไม่มีผนัง. พระที่นั่งซึ่งเป็นอาคารใหญ่ในพระบรมมหาราชวัง มีชื่อตามที่ได้รับพระราชทาน เช่น พระที่นั่งไพศาลทักษิณ (อ่านว่า ไพ-สาน-ทัก-สิน) พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหสูรยพิมาน (อ่านว่า อำ-มะ-ริน-วิ-นิด-ไฉ มะ-ไห-สูน-พิ-มาน) และ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท
คำว่า พระที่นั่ง นอกจากจะใช้เป็นคำเรียกอาคารสิ่งก่อสร้างทั้งใหญ่และเล็กซึ่งเป็นที่ประทับของพระมหากษัตริย์แล้ว ยังใช้เป็นคำเรียก พระแท่นราชบัลลังก์ด้วย เช่น พระที่นั่งภัทรบิฐพระราชอาสน์ ซึ่งอยู่ภายใต้พระมหานพปฎลเศวตฉัตรในพระที่นั่งไพศาลทักษิณ พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ (อ่านว่า พุด-ตาน-กาน-จะ –นะ -สิง-หาด) ซึ่งอยู่หน้าพระที่นั่งบุษบกมาลามหาพิมาน (อ่านว่า บุด-สะ -บก-มา-ลา-มะ -หา-พิ-มาน) ในท้องพระโรงพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหสูรยพิมาน. นอกจากนี้ ราชยานสำคัญบางองค์ ก็มีชื่อเรียกว่าพระที่นั่ง เช่น พระที่นั่งราเชนทรยาน (อ่านว่า รา-เชน-ทฺระ -ยาน).
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.