พระพุทธรูปสำคัญ

          หนังสือศิลปกรรมไทย: พระพุทธปฏิมา พระบรมมหาราชวัง วัด เรือนไทยภาคกลาง ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กล่าวว่า พระพุทธรูปถือเป็นงานประติมากรรมชั้นยอดของไทย ที่แสดงว่าไทยเป็นชาติที่เคารพนับถือพระพุทธศาสนามาช้านาน และกล่าวถึงพระพุทธรูปสำคัญในประเทศไทยไว้หลายองค์ จึงนำมาเสนอพอเป็นสังเขปดังนี้

          พระเสตังคมณี (พระแก้วขาว) วัดเชียงมั่น จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพระพุทธรูปทำด้วยแก้ว หน้าตักประมาณ ๑๐ เซนติเมตร สูงประมาณ ๑๕ เซนติเมตร พุทธลักษณะคล้ายพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร  พระมงคลมิ่งเมือง จังหวัดอุบลราชธานีเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย องค์พระเป็นปูนปั้น บุกระเบื้องโมเสกสีทอง พุทธลักษณะเลียนแบบสกุลเชียงแสนรุ่นหลัง หน้าตักกว้าง ๑๑ เมตร ภายในองค์พระบรรจุพระบรมสาลีริกธาตุ ออกแบบโดยนายประกิต (จิตร)  บัวบุศน์ เริ่มสร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๖ แล้วเสร็จใน พ.ศ. ๒๕๐๘ พระพุทธทักษิณมิ่งมงคล จังหวัดนราธิวาส เป็นพระพุทธรูปปางปฐมเทศนา สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก บุกระเบื้องโมเสกสีทองทั้งองค์ มีขนาดใหญ่มาก หน้าตักกว้าง ๑๕ เมตร สูง ๒๒ เมตร ออกแบบโดยนายประกิต (จิตร)  บัวบุศน์ มีพุทธลักษณะแบบนครศรีธรรมราชซึ่งค้นพบทางภาคใต้ของไทย เริ่มก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๙ แล้วเสร็จใน พ.ศ. ๒๕๑๐ ภายในพระอุระขององค์พระบรรจุดินซึ่งนำมาจากสังเวชนียสถาน ประเทศอินเดีย  พระป่าเลไลยก์ วัดป่าเลไลยก์ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นพระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนปางปาลิไลยก์ คือประทับนั่งห้อยพระบาท พระหัตถ์ขวาแบเป็นกิริยารับ มีรูปช้างอยู่ข้างขวา รูปลิงข้างซ้าย เป็นพระพุทธรูปศิลปะแบบอู่ทองต่อกับสมัยอยุธยาตอนต้น สูง ๒๓ เมตร ๔๘ เซนติเมตร วัดรอบพระวรกาย ๑๑ เมตร ๒๐ เซนติเมตร สร้างประมาณ พ.ศ. ๑๘๑๕ สันนิษฐานว่าเดิมเป็นปางปฐมเทศนา เมื่อมีการบูรณะจึงแปลงเป็นปางปาลิไลยก์ พงศาวดารเหนือกล่าวว่า ในองค์พระนี้มีพระบรมธาตุของพระพุทธเจ้าจำนวน ๑๖ องค์

          อนึ่ง ในบทความเรื่อง ตริภังค์ ผู้เขียนเขียนคำว่า “ปางป่าลิไลย์” ขอเรียนให้ทราบว่าคำสะกดที่ถูกคือ ปางปาลิไลยก์  จึงขออภัยในความผิดพลาดดังกล่าว มา ณ ที่นี้

   พัชนะ  บุญประดิษฐ์