พระวิธุรบัณฑิต
พระวิธุรบัณฑิต (อ่านว่า วิ-ทุ-ระ-บัน-ดิด) เป็นชื่อของพระโพธิสัตว์ในเรื่องวิธุรชาดก ทรงบำเพ็ญสัจจบารมี ได้แก่ พูดจริง ทำจริง และจริงใจ
วิธุรชาดก เป็นชาดกเรื่องที่ ๙ ในทศชาติชาดก กล่าวถึงพระโพธิสัตว์เมื่อเสวยพระชาติเป็นพระวิธุรบัณฑิต อำมาตย์ในสำนักพระเจ้าเการพ ได้ตัดสินข้อโต้เถียงของพระอินทร์ พญาครุฑ พญานาคราช และพระเจ้าเการพ ซึ่งโต้เถียงกันด้วยเรื่องศีลว่าต่างก็เลิศกว่าของผู้อื่น วิธุรบัณฑิตตัดสินตามความเป็นจริงโดยไม่เข้าข้างพระเจ้าเการพผู้เป็นนายของตน เมื่อนางวิมลาภรรยาของพญานาคราชได้ฟังเรื่องราวก็อยากฟังธรรมจากวิธุรบัณฑิต จึงแกล้งป่วย ขอให้นำหัวใจของวิธุรบัณฑิตมารักษา ปุณณกยักษ์ได้ใช้วิธีการต่าง ๆ ฆ่าวิธุรบัณฑิตเพื่อเอาหัวใจแต่ไม่สำเร็จ วิธุรบัณฑิตรู้ได้ด้วยปัญญาว่านางวิมลาต้องการฟังธรรมจึงให้พาไปยังเมืองบาดาลเพื่อแสดงธรรม พญานาคและนางวิมลาก็มีความยินดียิ่งตรัสว่า ปัญญานั่นแหละคือหัวใจของบัณฑิต
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.