พระศากยมุนี

          คำว่า ศากยมุนี (อ่านว่า สาก-กะ -ยะ-มุ -นี) มาจากภาษาสันสกฤตว่า ศากฺยมุนี (อ่านว่า สาก-กฺยะ-มุ -นี)   คำว่า ศากฺย (อ่านว่า สาก-กฺยะ) แปลว่า ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากชาวศกะซึ่งเป็นชื่อของนักรบเผ่าหนึ่ง เป็นชนผิวเหลือง สันนิษฐานว่าเป็นพวก Indo-Scythians (อ่านว่า อิน-โด-ซี-เถี้ยน) ซึ่งมีกล่าวถึงในประวัติศาสตร์ว่าได้เข้ามาครอบครองอินเดียทางตะวันตกเฉียงเหนือก่อนพุทธกาลเล็กน้อย  ชาวศกะมีนครหลวงอยู่ที่กรุงกบิลพัสดุ์ ชนศกะมีหลายโคตรวงศ์ (อ่านว่า โคด-วง). โคตรวงศ์หนึ่งที่สำคัญ คือ โคตรวงศ์ของพระพุทธเจ้า ซึ่งกล่าวว่าสืบเชื้อสายมาจากฤๅษีโคตมะ. ส่วนคำว่า มุนี แปลว่า ผู้เงียบ ผู้บำเพ็ญสมาธิ. ศากยมุนี จึงแปลว่า พระมุนีชาวศกะ ซึ่งหมายถึง พระพุทธเจ้า. คำว่า ศากยมุนี เป็นสมัญญานามที่ใช้เรียกพระพุทธเจ้าเพื่อยกย่องเชื้อสายของพระองค์. การที่เรียกพระพุทธเจ้าว่า มุนี นั้นก็เพราะพระองค์เป็นผู้ใฝ่หาความสงบเงียบเพื่อตั้งจิตบำเพ็ญสมาธิ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.