พฤติกรรมรวมหมู่ (๑๔ กันยายน ๒๕๕๓)

     พฤติกรรมรวมหมู่

          พฤติกรรมรวมหมู่ เป็นศัพท์บัญญัติของคำว่า collective behavior  ซึ่งพจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยา ฉบับราชบัณฑิตยสถาน อธิบายว่า หมายถึง รูปแบบ หรือวิถีการคิด การรู้สึก และการกระทำของกลุ่มคนจำนวนมากที่เป็นไปเอง และปราศจากโครงสร้างที่แน่นอน มักเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่มีการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอย่างรวดเร็ว พฤติกรรมรวมหมู่มีรูปแบบสำคัญ ได้แก่

          ข่าวลือ (rumor) ซึ่งยากแก่การพิสูจน์ว่าจริงหรือเท็จ มักเกิดขึ้นในสถานการณ์ที่ผู้คนขาดข่าวสาร หรือไม่เชื่อถือข่าวสารจากทางการ   

          สมัยนิยมและความเห่อ (fashion and fads) สมัยนิยม เป็นแบบปฏิบัติที่ได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลาย แต่มีอายุค่อนข้างสั้น แสดงออกในรูปแบบเครื่องแต่งกาย รูปแบบบ้าน หรือรถยนต์ เป็นต้น  ส่วนความเห่อเป็นแบบปฏิบัติที่ได้รับการยึดถือเฉพาะจากคนบางกลุ่มของ มักปรากฏในรูปของ เพลง จังหวะเต้นรำ ภาษาสแลง หรือดารายอดนิยม เป็นต้น

          ฮิสทีเรียมวลชน (mass hysteria) เป็นการแพร่ขยายของพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการแพร่ระบาดด้านอารมณ์ หรือความวิตกกังวลซึ่งมักจะเกี่ยวกับพลังลึกลับบางประการ
 การตื่นภัย (panic) เป็นพฤติกรรมของกลุ่มคนที่ปราศจากเหตุผลและขาดการประสานงานเกิดขึ้นเมื่อมีภัยอันตรายคุกคาม เช่น ไฟไหม้ น้ำท่วม แผ่นดินไหว

          ฝูงชน (crowd) คือกลุ่มคนที่มารวมอยู่ เป็นพฤติกรรมรวมหมู่ที่แพร่หลายที่สุด เป็นการรวมกลุ่มคนที่มากระจุกตัวในพื้นที่เดียวกันชั่วคราว และมีการจัดระเบียบน้อย  ซึ่งเฮอร์เบิร์ต บลูเมอร์ (Herbert Blumer) นักสังคมวิทยา ได้แบ่งฝูงชนออกเป็น ๔ ประเภท คือ ฝูงชนจร (casual crowd)  ฝูงชนแบบแผน (conventional crowd)  ฝูงชนแสดงออก (expressive crowd) ฝูงชนร่วมกระทำ (acting crowd)  รายละเอียดของฝูงชนแต่ละประเภทนั้นติดตามได้ในพจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยา ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ค่ะ.

       จินดารัตน์  โพธิ์นอก