พอจะมีสิทธิ์ไหม

          เป็นที่สงสัยกันเหลือเกินว่า สิทธิ และ สิทธิ์ ต่างกันหรือไม่  ทำไมบางครั้งใช้ว่า สิทธิ  แต่บางครั้งก็ใช้ว่า สิทธิ์ ถ้าจะอ้างถึงความหมายตามภาษาไทยแล้ว สิทธิ กับ สิทธิ์ ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ มีความหมายเหมือนกันคือหมายถึง อำนาจอันชอบธรรม เช่น บุคคลมีสิทธิและหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญ เขามีสิทธิ์ในที่ดินแปลงนี้  แต่จะอ่านออกเสียงต่างกันคือ ถ้าเขียนว่า สิทธิ อ่านว่า  สิด-ทิ  แต่ถ้าเขียนว่า สิทธิ์ จะอ่านว่า  สิด นอกจากนี้ ในพจนานุกรมศัพท์กฎหมายไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ก็ได้เก็บทั้งสองคำนี้ไว้ด้วย และได้ให้ความหมายไว้ว่า หมายถึง อำนาจที่จะกระทำการใด ๆ ได้อย่างอิสระ โดยได้รับการรับรองจากกฎหมาย (ภาษาอังกฤษใช้ว่า right)  

          ส่วนเมื่อใดจะใช้ว่า สิทธิ หรือ สิทธิ์ นั้น โดยมากถ้าใช้ประกอบกับคำอื่นในฐานะอุปสรรค (prefix)  คืออยู่หน้าคำจะใช้ว่า สิทธิ เช่น  สิทธิการิยะ  หมายถึง คำขึ้นต้นในตำราโบราณ เช่น ตำรายา ตำราหมอดู หรือคาถาเมตตามหานิยม เป็นการอธิษฐานขอให้การกระทำนั้น ๆ ประสบความสำเร็จ  สิทธิเก็บกิน หมายถึง  สิทธิเหนืออสังหาริมทรัพย์ อันเป็นเหตุให้ผู้ทรงสิทธินั้นมีสิทธิครอบครอง ใช้ และถือเอาซึ่งประโยชน์แห่งอสังหาริมทรัพย์นั้น สิทธิสภาพนอกอาณาเขต  หมายถึง  สิทธิพิเศษที่จะใช้กฎหมายของประเทศหนึ่งบังคับแก่บุคคลที่เป็นพลเมืองของตนที่ไปอยู่ในดินแดนของอีกประเทศหนึ่ง 

          แต่ถ้าใช้ในฐานะปัจจัย (suffix) คืออยู่ท้ายคำจะใช้ว่า สิทธิ์ เช่น ลิขสิทธิ์ หมายถึง สิทธิแต่ผู้เดียวที่กฎหมายรับรองให้ผู้สร้างสรรค์กระทำการใด ๆ เกี่ยวกับงานที่ตนได้ทำขึ้น อันได้แก่ สิทธิที่จะทำซ้ำ ดัดแปลง หรือนำออกโฆษณา ไม่ว่าในรูปลักษณะอย่างใดหรือวิธีใด รวมทั้งอนุญาตให้ผู้อื่นนำงานนั้นไปทำเช่นว่านั้นด้วย  กรรมสิทธิ์ หมายถึง สิทธิทั้งปวงที่ผู้เป็นเจ้าของมีอยู่เหนือทรัพย์สิน อันได้แก่ สิทธิใช้สอย จําหน่าย ได้ดอกผล กับทั้งสิทธิติดตามและเอาคืนซึ่งทรัพย์สินของตน และสิทธิขัดขวางมิให้ผู้อื่นสอดเข้าเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินนั้นโดยมิชอบด้วยกฎหมาย

          แต่เมื่อรู้ว่าตนมีสิทธิ์แล้ว ก็ใช่ว่าจะไปละเมิดสิทธิของใคร ๆ ได้ตามอำเภอใจนะคะ เพราะทุกคนก็มีสิทธิ์เหมือนกัน.

จินดารัตน์  โพธิ์นอก