พื้น (๑)

          คำว่า พื้น หมายถึง ที่รองรับมีลักษณะเป็นแผ่นราบ เช่น พื้นบ้านเป็นไม้. ใช้ประสมกับคำอื่นเป็นคำประสมได้หลายคำ เช่น พื้นดิน พื้นน้ำ พื้นที่ พื้นผิว. คำว่า พื้น ความหมายนี้อาจมีความหมายโดยปริยายก็ได้ ความหมายโดยปริยายความหมายหนึ่ง คือ สิ่งที่รองรับให้ต่อยอดขึ้นไปได้ เช่น เรียนได้ดีทั้ง ๆ ที่ไม่มีพื้น. ใช้ประสมกับคำอื่นได้คำประสม เช่น พื้นฐาน พื้นความรู้.

          นอกจากนั้น คำว่า พื้น อาจหมายถึงพื้นที่แห่งหนึ่ง ๆ เช่น เขาไม่ใช่คนพื้นนี้. ใช้ประสมกับคำว่า บ้าน เป็น พื้นบ้าน หมายถึง เฉพาะถิ่น เช่น ศิลปะพื้นบ้าน. ใช้ประสมกับคำว่า เมือง เป็น พื้นเมือง หมายถึง เฉพาะเมือง เฉพาะท้องที่ เช่น คนพื้นเมือง

          คำว่า พื้น อาจใช้ขยายคำอื่น ถ้าขยายคำว่า ผ้า เป็น ผ้าพื้น หมายถึง ผ้าที่มีสีเดียว ไม่มีดอกดวงลวดลาย มักใช้แสดงลักษณะผ้านุ่ง เช่น เขาชอบนุ่งผ้าพื้น. ถ้ามีลวดลายอยู่บนผ้าต้องระบุทั้งสีพื้นและลวดลาย เช่น ผ้าพื้นขาวดอกแดง. ถ้าใช้ซ้ำเป็น พื้น ๆ จะหมายถึง ธรรมดาไม่เด่น เช่น หน้าตาพื้น ๆ. ความคิดพื้น ๆ. อาหารพื้น ๆ.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.