มังกร
มังกร เป็นคำที่ยืมมาจากภาษาบาลีและสันสกฤตว่า มกร (อ่านว่า มะ-กะ -ระ) ในภาษาบาลีสันสกฤต คำนี้มี ๓ ความหมาย ความหมายแรกหมายถึง จระเข้น้ำเค็ม หรือปลาฉลาม. ความหมายที่สองหมายถึง สัตว์ในจินตนาการ มีท่อนบนเป็นช้าง ท่อนล่างเป็นปลา. อีกความหมายหนึ่ง เป็นสัญลักษณ์หนึ่งในจักรราศี ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเดือนมกราคมด้วย.
คำว่า มังกร ในภาษาไทยมีความหมายแคบกว่าในภาษาบาลีและสันสกฤต เพราะใช้หมายถึง สัตว์ในจินตนาการ และสัญลักษณ์ของจักรราศีเท่านั้น. นอกจากนี้คำว่า มังกร มักใช้เรียกสัตว์ในจินตนาการของจีน ซึ่งมีลักษณะคล้ายพญานาคแต่มีขา ๔ ขา มีเล็บเหมือนเหยี่ยว มีหนวด มีเขาคล้ายเขากวาง จีนใช้เป็นสัญลักษณ์แทนกษัตริย์.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.