มารค
คำว่า มารค เป็นคำที่มาจากภาษาสันสกฤตว่า มารฺค (อ่านว่า มา-ระ-คะ) ภาษาบาลีใช้ว่า มคฺค (อ่านว่า มัก-คะ) แปลว่า ทาง. ภาษาไทยนำคำว่า มารค มาใช้เข้าสมาสกับคำหลายคำ เช่น สถลมารค แปลว่า ทางบก. ชลมารค แปลว่า ทางน้ำ. เมื่อพระมหากษัตริย์เสด็จขึ้นครองราชสมบัติ มีประเพณีให้เสด็จออกเลียบพระนคร โดยขบวนพยุหยาตราเพื่อให้ประชาชนได้เฝ้าชมพระบารมี เรียกการเสด็จพระราชดำเนินนั้นว่า เสด็จพระราชดำเนินทางสถลมารค. หากเป็นการเสด็จพระราชดำเนินทางเรือ เรียกว่า เสด็จพระราชดำเนินทางชลมารค. ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปทอดผ้าพระกฐิน ณ วัดอรุณราชวราราม โดยจัดขบวนเรือพระที่นั่งเป็นขบวนพยุหยาตราทางชลมารค มีเรือพระที่นั่ง เรือพระชัย เรือรูปสัตว์ รวมทั้งเรือดั้ง เรือกัน เรือแซง เป็นลำดับตามโบราณราชประเพณีที่งดงาม
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

