ยี่สุ่น

          ยี่สุ่น  เป็นกุหลาบประเภทหนึ่ง เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า กุหลาบมอญ.   ยี่สุ่นเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สูง ๑-๒ เมตร ลำต้นและกิ่งมีหนาม ใบรูปไข่ กว้าง ๒-๔ ซม. ยาว ๓-๕ ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมนขอบจักเป็นฟันเลื่อย ออกดอกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ดอกสีชมพูหรือสีแดง อยู่รวมเป็นกระจุก ๓-๕ ดอก  กลิ่นหอม  ดอกดกและบานได้หลายวัน ออกดอกตลอดปี  ผลเป็นผลกลุ่ม  เชื่อกันว่าชาวมอญเป็นผู้นำเข้ามาในราวสมัยสมเด็จพระมหาธรรมราชาหรือสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ยี่สุ่นมีปรากฏในวรรณคดีไทยหลายเรื่อง เช่น เรื่องลักษณวงศ์ (อ่านว่า ลัก-สะ -นะ -วง) ของสุนทรภู่

                   ยี่สุ่นแซมแกมกับชมพู่เทศ  การะเกดชุมแสงทั้งสร้อยสน”

          เรื่องพระอภัยมณี เช่น

                    “สารภียี่สุ่นพิกุลเกด   กระถินเทศกระทุ่มดอกออกไสว”

          กลีบดอกสดของยี่สุ่นนำมากลั่นเป็นน้ำมันหอมระเหย ใช้แต่งกลิ่นยา เครื่องสำอาง และใช้เป็นส่วนผสมของน้ำดอกไม้เทศซึ่งใช้บรรเทาอาการอ่อนเพลียและกระวนกระวาย กลีบดอกบำรุงหัวใจ ขับน้ำดี  ดอกแห้งใช้เป็นยาระบายอ่อน ๆ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.