ย่ำ
ย่ำ หมายถึง เหยียบหนัก ๆ ซ้ำ ๆ ปรากฏในคำว่า ย่ำเท้า หมายถึงเดินหรือเหยียบอยู่กับที่ เช่น ขบวนพาเหรดเดินย่ำเท้าอยู่กลางสนาม. ย่ำต๊อก หมายถึง เดินย่ำไปเรื่อย ๆ เพราะไม่มีรถ หรือไม่มีค่ารถ. ส่วน ย่ำเทือก หรือ ย่ำขี้เทือก หมายถึง ย่ำดินโคลนในที่ทำเป็นเทือกสำหรับเพาะกล้า. ย่ำเป็นเทือก ใช้เป็นความเปรียบ หมายถึง ย่ำไปมาจนเลอะเทอะเปรอะเปื้อน.
ย่ำ ยังหมายถึง ตีกลองหรือตีฆ้องถี่ ๆ เพื่อบอกเวลา เช่น ย่ำกลอง ย่ำฆ้อง ย่ำยาม และใช้เป็นคำบอกเวลาด้วย เช่น ย่ำรุ่ง หมายถึง เวลาเช้าประมาณ ๖ นาฬิกา. ย่ำค่ำ หมายถึง เวลาใกล้ค่ำประมาณ ๑๘ นาฬิกา เช่น เขาเดินทางออกจากบ้านตอนย่ำรุ่ง และถึงที่หมายเวลาย่ำค่ำ.
นอกจากนี้ คำว่า ย่ำ ยังใช้ประสมกับบางคำเป็น ย่ำยี หมายความว่า ข่มเหง บดขยี้ หรือทำลาย เช่น ชื่อเสียงของเขาถูกย่ำยี เพราะถูกกล่าวหาอย่างไม่เป็นธรรม. ย่ำแย่ แปลว่า ลำบากแล้วลำบากอีก เช่น อุตส่าห์ดูหนังสือเสียย่ำแย่ แต่กลับสอบไม่ได้. แปลว่า ทรุดโทรม เช่น เขาสูบบุหรี่จัดจนสุขภาพย่ำแย่
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.