รถไฟไทยนี้มาแต่หนใด

          วันก่อนผู้เขียนขับรถมาแถวยมราชติดรถไฟขบวนยาวเหยียด  มองไปเพลิน ๆ ก็อดคิดไม่ได้ว่า รถไฟไทยถึงจะมีสภาพเก่าแก่แต่ยังสามารถให้บริการประชาชนชาวไทยได้ และก็อดสงสัยไม่ได้ว่ารถไฟไทยนี้มีความเป็นมาอย่างไรจึงยังสามารถให้บริการประชาชนได้จนถึงปัจจุบัน  ผู้เขียนจึงได้มาค้นหาข้อมูลก็ได้ข้อมูลจากหนังสืออักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถานซึ่งเล่าถึงประวัติความเป็นมาของรถไฟไทยเป็นที่น่าสนใจ  จึงมาเล่าให้ฟังคร่าว ๆ ดังนี้

          เริ่มตั้งแต่ ใน พ.ศ. ๒๔๑๔ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จประพาสแหลมมลายูและอินเดีย ซึ่งมีรถไฟใช้ในการคมนาคมแล้ว และในช่วงตอนต้นรัชกาลนั้นทางประเทศพม่ากำลังมีการสำรวจเส้นทางรถไฟติดต่อกับจีน   ต่อมาใน พ.ศ. ๒๔๒๙ บริษัทรถไฟปากน้ำได้ขออนุญาตดำเนินกิจการรถไฟสายกรุงเทพฯ -ปากน้ำ และได้รับอนุญาตในปีเดียวกัน ต่อมาเมื่อหมดสัญญารัฐบาลได้รับซื้อทรัพย์สินและกิจการมาดำเนินการเองจนถึง พ.ศ. ๒๔๐๑ จึงได้เลิกกิจการ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักในความสำคัญของการคมนาคมทางรถไฟ จึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ใน พ.ศ. ๒๔๓๐  ให้วิศวกรชาวอังกฤษสำรวจพื้นที่เพื่อสร้างทางรถไฟจากกรุงเทพฯ ไปยังเชียงใหม่  และแยกไปยังจังหวัดสำคัญ ๆ ในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  ต่อมา ใน พ.ศ. ๒๔๓๓ ได้มีประกาศพระบรมราชโองการให้สร้างทางรถไฟสยาม  ตั้งแต่กรุงเทพฯ ถึงเมืองนครราชสีมา  โดยกระทรวงโยธาธิการผู้มีหน้าที่ดำเนินการได้รับพระบรมราชานุญาตให้ผู้รับเหมาชาวอังกฤษเป็นผู้รับจ้างก่อสร้าง  พระราชพิธีกระทำพระฤกษ์เริ่มสร้างทางรถไฟสายนี้ได้ประกอบขึ้นเมื่อวันที่ ๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๓๔ และใน พ.ศ. ๒๔๓๙ การสร้างได้แล้วเสร็จไปส่วนหนึ่ง ตั้งแต่กรุงเทพฯ-พระนครศรีอยุธยา เป็นระยะทาง ๗๑ กม. พระบามสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถได้ทรงประกอบพิธีเปิดการเดินรถไฟของรัฐเป็นปฐมฤกษ์ เมื่อวันที่ ๒๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๓๙ วันดังกล่าวนี้ จึงถือว่าเป็นวันสถาปนาของการรถไฟแห่งประเทศไทย 

          ปัจจุบัน การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) (State Railway of Thailand) เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจในกระทรวงคมนาคม ทำหน้าที่ดูแลกิจการด้านรถไฟของประเทศ  และยังคงให้บริการการคมนาคมขนส่งแก่ประชาชนชาวไทยเรื่อยมา

          อิสริยา  เลาหตีรานนท์