รน
คำว่า รน หมายถึง รีบร้อน กระวนกระวาย. ในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ คำนี้ใช้ร่วมกับคำอื่นได้มาก เป็นต้นว่า รนมา ปรากฏในประโยค เช่น คนไปทางไกลรนมาบ้าน. รนหา ปรากฏในประโยค เช่น สัตว์ที่ต้องขังอยู่ในกรงรนหาช่องจะออก. รนร้อน ปรากฏในประโยค เช่น นักโทษรนร้อนจะออกจากคุก
ปัจจุบัน คำว่า รน ยังใช้ร่วมกับคำว่า ร้อน แต่ใช้ว่า ร้อนรน ไม่ใช่ รนร้อน. ร้อนรน หมายถึง แสดงอาการกระวนกระวายอย่างยิ่ง เช่น เขาร้อนรนจะต้องพบเจ้าของจดหมายให้ได้. และใช้ร่วมกับคำว่า หา เป็น รนหา แต่จำกัดสิ่งที่หา คือมีแต่ รนหาเรื่อง และ รนหาที่ ความหมายคล้ายกัน คืออยู่ดีไม่ว่าดี ชอบหาเรื่องเดือดร้อนมาใส่ตน เช่น เธอสงบปากสงบคำบ้างเถอะ อย่ารนหาเรื่องเลย. ถ้าเขาไม่ออกไปเที่ยวดึก ๆ ก็คงไม่โดนจี้ รนหาที่แท้ ๆ.
นอกจากนั้น คำว่า รน ยังใช้ร่วมกับคำว่า ดิ้น เป็น ดิ้นรน หมายถึง พยายามอย่างยิ่งให้พ้นจากความยากลำบาก ความทุกข์ทรมาน หรือเพื่อให้ดียิ่ง ๆ ขึ้น เช่น เขาดิ้นรนให้ได้เงินและอำนาจกลับคืนมา.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.