รัฐธรรมนูญ (๕ ธันวาคม ๒๕๕๑)

          ในวันที่ ๑๐ ธันวาคมของทุกปีเป็นวันพระราชทานรัฐธรรมนูญของประเทศไทย ในบทความนี้ขอกล่าวถึงความเป็นมาและความหมายคำ รัฐธรรมนูญ ดังนี้

          ความเป็นมาก็สืบเนื่องจากคณะผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๕ ได้แต่งตั้งผู้แทนราษฎรตามธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว จำนวน ๗๐ นาย มีเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) ได้รับเลือกเป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรคนแรก และได้จัดการประชุมสภาผู้แทนราษฎรขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ ๒๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๕ ได้เลือกพระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) เป็นประธานคณะกรรมการราษฎร มีคณะกรรมการราษฎรจำนวน ๑๔ นายทำหน้าที่บริหารราชการแผ่นดิน คณะอนุกรรมการอีกชุดหนึ่งจำนวน ๙ นาย ทำหน้าที่ร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวร การร่างรัฐธรรมนูญได้เสร็จสิ้นอย่างรวดเร็ว พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ เสด็จพระราชดำเนินไปประกอบพิธีพระราชทานรัฐธรรมนูญ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคมเมื่อวันที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๗๕ พร้อมทั้งทรงประกาศแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีชุดแรก มีพระยามโนปกรณ์นิติธาดาเป็นนายกรัฐมนตรี ทางคณะผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองได้ส่งหัวหน้าคนสำคัญทั้งฝ่ายทหารและพลเรือนเข้าร่วมในคณะรัฐบาล มี พันเอก พระยาพหลพยุหเสนาเป็นผู้คุมเสียงข้างมากในคณะรัฐมนตรี

          คำว่า รัฐธรรมนูญตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า constitution คณะกรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์รัฐศาสตร์ ให้คำอธิบายไว้ว่า หมายถึง กฎหมายสูงสุดที่จัดระเบียบการปกครองประเทศ แบ่งเป็นรัฐธรรมนูญลายลักษณ์อักษร (written constitution) และรัฐธรรมนูญไม่เป็นลายลักษณ์อักษรหรือรัฐธรรมนูญจารีตประเพณี (unwritten constitution)

จำเรียง  จันทรประภา