ราด-ลาด

          คำที่ใช้สับสนกันบ่อย ๆ มักเป็นคำที่มีความหมายใกล้เคียงกัน  หรือไม่ก็ออกเสียงคล้ายกัน  คำ ราด กับ ลาด ก็เป็นคำที่มีผู้ใช้ผิดอยู่บ่อยครั้ง หากออกเสียง ร ล ไม่ชัด ถนนลาดยางที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนั้น บางคนเขียนผิดเป็นถนนราดยางก็มี พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒  ให้ความหมายของคำ ราด และ ลาด ไว้ดังนี้

          ราด เป็นคำกริยา หมายถึง เทของเหลว ๆ เช่นนํ้าให้กระจายแผ่ไปหรือให้เรี่ยรายไปทั่ว เช่น ราดนํ้า ก๋วยเตี๋ยวราดหน้า ข้าวราดแกง และมีนัยทางอ้อม หมายถึง อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น เยี่ยวราด ขี้ราด

          ลาด  เป็นคำกริยา หมายถึง ปูแผ่ออกไป เช่น ลาดพรม ปูลาดอาสนะ นัยทางอ้อม หมายถึง สิ่งที่มีอาการคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ถนนลาดยาง และที่เป็นคำวิเศษณ์ หมายถึง เทตํ่าหรือเอียงขึ้นน้อย ๆ เช่น ที่ลาด  ลาดยาง  เรียกถนนที่ปูผิวจราจรด้วยยางมะตอยผสมกับหินหรือทรายเป็นต้น ว่า ถนนลาดยาง

          มีตัวอย่างประโยคที่ใช้คำราดและลาดต่อไปนี้ “การทำถนนลาดยางจะใช้ยางมะตอยเหลวผสมกับหิน เทลงไปบนพื้นถนนที่บดเรียบไว้ โดยเทหินในลักษณะแผ่ออกไปเป็นเส้นถนนให้มีความหนาเสมอกันตลอด คล้ายกับลาดพรมบนทางเดิน” และ “สำหรับก๋วยเตี๋ยวราดหน้านั้น เมื่อผัดเส้นจนหอมได้ที่ เพียงใช้ทัพพีตักน้ำที่ปรุงรสไว้แล้วราดลงบนเส้นก๋วยเตี๋ยวในจานก็เป็นอันเรียบร้อย”

          ยังมีคำที่พ้องเสียงกับราดและลาดอีก ได้แก่ ราช มี ๒ นัย  นัยแรก หมายถึง พระเจ้าแผ่นดิน พญา (ใช้แก่สัตว์) เช่น นาคราช คือ พญานาค สีหราช คือ พญาราชสีห์ คํานี้มักใช้ประกอบกับคําอื่น อีกนัยหนึ่ง หมายถึง สมณศักดิ์พระราชาคณะ สูงกว่าชั้นสามัญตํ่ากว่าชั้นเทพ เรียกว่าชั้นราช เช่น พระราชสุธี พระราชโมลี  ราต หมายถึง ให้มาแล้ว เช่น ธรรมราต ว่า พระธรรมให้มา ลาช หมายถึง ข้าวตอก แต่คงไม่มีใครนำมาใช้ผิดเพราะเป็นคำที่ใช้เฉพาะแห่งเท่านั้นค่ะ.

รัตติกาล  ศรีอำไพ