ลอย-ลอยลำ
ลอย เป็นคำกริยา มีหลายความหมาย ความหมายแรก แปลว่า เคลื่อนขึ้นไปในอากาศ เช่น ว่าวลอย ลูกโป่งลอย. ความหมายที่สอง แปลว่า เคลื่อนไปหรือทำให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งเคลื่อนไปตามกระแสลมหรือกระแสน้ำ เช่น เรือลอย ลอยโคม ลอยกระทง. ความหมายที่สาม แปลว่า ที่มีสิ่งใดสิ่งหนึ่งอยู่บนผิวน้ำ เช่น น้ำลอยดอกมะลิ ไม่จมหรืออยู่บนผิวน้ำ เช่น เด็ก ๆ ลอยคออยู่ในคลอง. ความหมายที่สี่ แปลว่า ไม่ทำงานหรือไม่ทำสิ่งใดเป็นชิ้นเป็นอัน เช่น เขาลอยไปลอยมาทำตัวเหมือนพ่อพวงมาลัย. ความหมายที่ห้า แปลว่า เด่นขึ้น นูนขึ้น เช่น ภาพวาดม้าสองตัวที่กำลังวิ่งนั้นเหมือนลอยออกมาจากภาพ.
ลอยลำ หมายถึง ลอยเรืออยู่กับที่ เช่น เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ลอยลำอย่างงามสง่าอยู่ในแม่น้ำเจ้าพระยา. เมื่อใช้เป็นสำนวน หมายความว่า ชนะอย่างเด็ดขาด ชนะอย่างชัดเจน เช่น นักวิ่งสาวลมกรดของไทยลอยลำเข้าเส้นชัยเป็นที่ ๑. สำนวนนี้มีที่มาจากการแข่งเรือ เรือที่นำคู่แข่งทิ้งระยะห่างมาก แม้จะปล่อยให้เรือลอยเข้าเส้นชัยโดยไม่ต้องพายก็ชนะ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.