ลำโพง

          ลำโพง เป็นชื่อไม้ล้มลุกชนิดหนึ่ง และเป็นชื่ออุปกรณ์ไฟฟ้าส่วนที่ใช้กระจายเสียงออกมาจากเครื่องขยายเสียง  เพราะอุปกรณ์ไฟฟ้าดังกล่าวมีลักษณะปากบานเหมือนดอกของต้นลำโพง ปัจจุบันอาจมีรูปเปลี่ยนไปบ้าง

          คำว่า ลำโพง ใช้ประสมกับคำอื่น ได้เป็นคำประสมว่า บ้าลำโพงและปากลำโพง. บ้าลำโพง หมายความว่า แสดงอาการเมาและขาดสติเหมือนกับว่ากินเมล็ดลำโพงซึ่งกินแล้วจะเมา มีอาการผิดปรกติคือซึมหรือพูดพล่าม. ปากลำโพง หมายความว่า ชอบโพนทะนาหรือเปิดเผยเรื่องราวต่าง ๆ ที่ตนรู้มา เหมือนว่ามีปากเป็นเครื่องกระจายเสียง.

          นอกจากนี้ยังมีคำว่า หัวลำโพง ซึ่งเป็นชื่อสถานีรถไฟในกรุงเทพมหานคร  ชื่อนี้รัชกาลที่ ๕ มีพระราชกระแสว่า “…คำที่เรียกตำบลนี้ว่าหัวลำโพงนั้น เป็นชื่อของตำบลนั้นมาแต่ก่อน ภายหลังมีผู้เรียกใช้เป็นวัวลำพองนั้นหาถูกไม่ คงจะเป็นเพราะเอามาจากคำที่ฝรั่งเรียกไม่ชัด”

          หัวลำโพงน่าจะเป็นบริเวณที่มีต้นลำโพงขึ้นอยู่มากในสมัยก่อน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.