ลูกคน-ลูกสัตว์ (๒๕ ตุลาคม ๒๕๕๖)

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ นิยามคำว่า ลูก ไว้หลายความหมาย แต่ความหมายที่มักจะนึกถึงเป็นอันดับแรกเมื่อได้ยินคำนี้ก็คือ ผู้มีกำเนิดจากพ่อแม่ หรือโดยปริยายถือว่ามีฐานะเสมือนลูก ลูก ในความหมายนี้เป็นได้ทั้งคนและสัตว์ แต่มีความแตกต่างกันบ้างในเรื่องของการใช้คำเรียก คำบางคำใช้เรียกเฉพาะลูกคน บางคำใช้เรียกเฉพาะลูกสัตว์ แต่บางคำก็ใช้เรียกได้ทั้งลูกคนและลูกสัตว์ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

          คำที่ใช้เรียกทั้งลูกคนและลูกสัตว์ เช่น ลูกกรอก หมายถึง ลูกคนหรือลูกสัตว์มีแมวเป็นต้นที่ตายตั้งแต่อยู่ในครรภ์หรือในท้อง มีร่างกายครบบริบูรณ์ แต่ขนาดเล็ก เชื่อกันว่าจะให้คุณแก่เจ้าของหรือบางทีก็ใช้เป็นเครื่องรางของขลัง ลูกครอก หมายถึง ลูกปลาจำพวกปลาช่อนที่ตามแม่เป็นฝูง ๆ เรียกว่า ลูกชักครอก ก็ได้ ถ้าเป็นภาษาโบราณ ลูกครอก หมายถึง บุตรที่เกิดจากมารดาที่ขายตัวเป็นทาสที่ขายขาดค่า รวมทั้งทาสเชลย ทาสมรดก และทาสช่วยมาเมื่อทุกข์ยาก ลูกแหง่ หมายถึง ลูกควายตัวเล็ก ๆ เรียกตามเสียงที่มันร้อง ลูกหม่อ หรือ ลูกกะแอ ก็ว่า ลูกแหง่ มีความหมายโดยปริยายว่า คนที่โตแล้วแต่ยังติดพ่อติดแม่เป็นต้น หรือยังทำอ้อนเหมือนเด็กเล็ก ๆ คำที่ใช้เรียกลูกสัตว์ เช่น ลูกคอก คือ ลูกวัวหรือลูกควายที่เกิดจากแม่ที่เลี้ยงไว้ในคอก ลูกเจี๊ยบ เป็นคำที่ใช้เรียกลูกไก่ตัวเล็ก ๆ ที่ยังไม่ผลัดขน ลูกน้ำ คือ ลูกอ่อนของยุงที่ยังอาศัยอยู่ในน้ำ เมื่อแก่เข้าหลุดจากปลอกเป็นยุง ลูกอ๊อด หมายถึง ตัวอ่อนของกบ คางคก เป็นต้น ที่เพิ่งออกจากไข่ ตัวกลม ๆ มีหางแหลม ส่วนใหญ่จะมีสีดำหรือสีน้ำตาล หายใจด้วยเหงือก คำที่ใช้เรียกลูกคน เช่น ลูกหัวปี หรือ ลูกกก หมายถึง ลูกคนแรกของพ่อแม่ ลูกสุดท้อง คือ ลูกคนสุดท้ายของพ่อแม่ ลูกฝาแฝด คือ ลูก ๒ คน ที่เกิดจากท้องแม่คนเดียวกัน ในระยะเวลาเดียวกันหรือใกล้กัน อาจมีร่างกายติดกันหรือไม่ติดกันก็ได้ มักมีหน้าตาเหมือนกัน ส่วนลูกแฝด หมายถึง ลูกที่เกิดจากท้องแม่คนเดียวกัน ในระยะเวลาเดียวกันหรือใกล้กัน อาจเป็นแฝด ๒ คน ๓ คน หรือมากกว่านั้นก็ได้ ลูกครึ่ง คือ ลูกที่เกิดจากพ่อแม่ที่เป็นคนต่างชาติกัน ลูกอิจฉา หมายถึง ลูกที่เกิดจากพ่อแม่ได้ขอลูกของคนอื่นมาเลี้ยงเป็นลูก

แสงจันทร์ แสนสุภา