ลูกเอ๋ย

          ทุกคนเกิดมาก็ต้องมีฐานะเป็นลูก ซึ่งโดยทั่วไปก็เข้าใจได้ว่า ลูก  ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ หมายถึง ผู้มีกําเนิดจากพ่อแม่ หรือโดยปริยายถือว่ามีฐานะเสมือนลูก  ลูกเป็นคําที่พ่อแม่เรียกลูกของตนโดยตรง  หรือเรียกเด็กอื่นหรือผู้เยาว์กว่าผู้พูดหลายปีด้วยความรู้สึกรักและเอ็นดู  เป็นคําที่ลูกใช้แทนชื่อตนเองเวลาพูดกับพ่อแม่ด้วยความรักและเคารพ เช่น ลูกยังไม่ง่วงนอน

          คำว่า  ลูก เป็นคำที่ใช้เรียกสัตว์ที่ยังไม่โต เช่น ลูกแมว ลูกหมา  ใช้เรียกสิ่งที่จะสืบเป็นพันธุ์ไม้มีลักษณะกลม ๆ ว่า ลูกไม้ บางครั้งก็เรียกว่า ผลไม้  แต่ถ้ากล่าวถึงผลไม้ชนิดใดโดยเฉพาะ ซึ่งโดยมากเป็นคําพยางค์เดียวอันอาจทําให้เข้าใจผิดเป็นอย่างอื่นได้ จึงมักมีคํา ลูก ประกอบข้างหน้า เช่น ลูกเกด ลูกชิด  ใช้เรียกสิ่งที่มีรูปกลม ๆ หรือยาว ๆ หรือโดยอนุโลมว่า ลูก เช่น ลูกเต๋า  เป็นคำลักษณนามใช้แก่ลูกไม้หรือสิ่งที่มีรูปกลม ๆ หรือยาว ๆ หรือคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น มะม่วง ๕ ลูก ขนมจีบ ๑๐ ลูก แป้งข้าวหมาก ๓ ลูก  นอกจากนี้คำว่า ลูก ยังใช้เป็นคำวิเศษณ์ หมายถึง ลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น เคี่ยวกะทิเป็นลูก

          เมื่อคำว่า ลูก ไปประกอบกับคำอื่นก็จะมีความหมายที่น่าสนใจอีก เช่น  ลูกกก หมายถึง ลูกหัวปี  ลูกกรอก หมายถึง ลูกคนหรือลูกสัตว์มีแมวเป็นต้นที่ตายตั้งแต่อยู่ในครรภ์หรือในท้อง มีร่างกายครบบริบูรณ์ แต่ขนาดเล็ก เชื่อกันว่าจะให้คุณแก่เจ้าของหรือบางทีก็ใช้เป็นเครื่องรางของขลัง  ลูกกลอน หมายถึง เม็ดยาเปียก ๆ ที่ปั้นเป็นก้อนกลมเพื่อกลืนกิน  ลูกกวิน หมายถึง ห่วงร้อยสายรัดประคด กระวิน หรือ ถวิน ก็ว่า  ลูกกะจ๊อก ลูกกะโล่ ลูกจ๊อก  เป็นภาษาปากหมายถึง ผู้ที่อ่อนแอสู้ใครไม่ได้  ลูกกัลปพฤกษ์  หมายถึง ลูกมะนาวหรือของที่บรรจุเงินปลีกเป็นต้นไว้ข้างในสําหรับโปรยทาน โดยปริยายเรียกสลากที่ห้อยไว้ตามต้นไม้ให้คนสอยในงานกุศลหรืองานรื่นเริงเป็น  ลูกเก็บ หมายถึง การบรรเลงที่เพิ่มเติมเสียงสอดแทรกให้มีพยางค์ถี่ขึ้นกว่าทำนองเนื้อเพลงธรรมดา เก็บ หรือ ทางเก็บ ก็ว่า  ลูกไก่อยู่ในกำมือ เป็นสำนวน หมายถึง ผู้ที่ตกอยู่ภายใต้อำนาจ ไม่มีทางหนีหรือทางต่อสู้  ลูกแก้วลูกขวัญ หมายถึง ลูกที่พ่อแม่รักมากที่สุด ลูกแก้วหรือลูกขวัญ ก็เรียก  ถ้าใครรู้ตัวว่าเป็นลูกแก้วลูกขวัญ ก็อย่าทำให้พ่อแม่เสียใจนะคะ.

 จินดารัตน์  โพธิ์นอก