วงดุริยางค์

          ซิมโฟนี ออร์เคสตรา วงโยธวาทิต และ วงดุริยางค์ เป็นชื่อของวงดนตรีสากลมีความหมายเหมือนและแตกต่างกันดังนี้

          ออร์เคสตรา เป็นตำทับศัพท์จากคำในภาษาอังกฤษ orchestra ซึ่งศัพท์นี้บัญญัติศัพท์ว่า วงดุริยางค์ คำนี้เดิมเป็นคำในภาษากรีกโบราณ หมายถึง พื้นที่ว่างครึ่งวงกลมที่อยู่หน้าเวทีของโรงละครกลางแจ้งในยุคกรีกโบราณ  วงดุริยางค์ประกอบด้วยเครื่องดนตรี ๔ กลุ่ม คือ ๑. กลุ่มเครื่องสาย ๒. กลุ่มเครื่องลมไม้ ๓. กลุ่มเครื่องลมทองเหลือง และ ๔. กลุ่มเครื่องกระทบ  วงดุริยางค์มีขนาดและรูปแบบเปลี่ยนแปรไปตามความต้องการของนักประพันธ์เพลง และยังขึ้นอยู่กับความนิยมของแต่ละยุคสมัยด้วย  วงดุริยางค์และออร์เคสตราจึงเป็นคำเดียวกัน

          ซิมโฟนี มาจากภาษาอังกฤษ symphony เป็นบทประพันธ์เพลงขนาดใหญ่สำหรับวงดุริยางค์ในรูปแบบของโซนาตา (sonata) คำ ‘ซิมโฟนี’ เริ่มมีใช้มาตั้งแต่ช่วงยุคบาโรก โดยมีความหมายหลายอย่างนับตั้งแต่ใช้เรียกบทเพลงบรรเลงที่ใช้โหมโรงหรือแทรกอยู่ในละครร้องอุปรากร  symphony มีเรียกในภาษาอื่นด้วย เช่น syphonie ในภาษาฝรั่งเศส sinfonia ในภาษาอิตาลี

          วงโยธวาทิต มาจากภาษาอังกฤษ military band เป็นแตรวงทหารและตำรวจ เครื่องดนตรีประกอบด้วยเครื่องลมไม้ เครื่องแตรทองเหลือง และเครื่องประกอบจังหวะ

          มีผู้สอบถามถึงความแตกต่างของคำ ซิมโฟนี ออร์เคสตรา วงโยธวาทิต และ วงดุริยางค์  ซึ่งคณะกรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์ดนตรีสากลได้ให้ขอความอนุเคราะห์ช่วยพิจารณา โดยให้ความเห็นว่า ซิมโฟนีเป็นวงที่สามารถบรรเลงเพลงซิมโฟนีเป็นหลัก มักจะเป็นวงดนตรีที่มีขนาดใหญ่ ส่วนออเคสตราหรือวงดุริยางค์เป็นวงดนตรีประเภทเดียวกับซิมโฟนี แต่อาจเล่นเพลงประเภทอื่น

   พัชนะ  บุญประดิษฐ์