วงศ์วานว่านเครือ
ในภาษาไทยมีคำเรียกความสัมพันธ์ระหว่างญาติพี่น้อง โดยเปรียบกับคำที่ใช้เรียกส่วนต่าง ๆ ของพืช เช่นคำว่า วงศ์ หรือ พงศ์ หมายถึงกลุ่มบุคคลที่มีบรรพบุรุษเดียวกัน คำนี้มาจากภาษาสันสกฤตว่า วํศ (อ่านว่า วัม-ศะ) แปลว่าไม้ไผ่ ด้วยเหตุที่ไม้ไผ่เจริญเติบโตจากหน่อมาทีละปล้อง ๆ ในลักษณะเดียวกับการสืบเชื้อสายจากต้นตระกูล จึงเกิดความหมายเปรียบเทียบใช้หมายถึงเชื้อสาย เหล่ากอ ตระกูล
คำว่า เครือ หมายถึงเถาไม้หรือลำต้นของไม้เลื้อย ใช้เรียกกลุ่มผู้สืบเชื้อสายหรือเป็นญาติกันมาว่าเครือญาติ เช่นเดียวกับลักษณะของเถาไม้ที่เลื้อยต่อเนื่องกันมา
วงศ์วานว่านเครือเป็นคำซ้อน หมายถึงลูกหลานเหลนในตระกูล มักใช้ในคำประพันธ์ เช่นในบทละครเรื่องสังข์ทอง พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ท้าวสามนต์ถามพระสังข์เมื่อถอดรูปเงาะแล้วว่า
“วงศ์วานว่านเครือเนื้อหน่อ พงศ์เผ่าเหล่ากอเป็นไฉน
อยู่ประเทศธานีบุรีไร ทำไมจึงแกล้งแปลงปลอมมา”
วงศ์วานว่านเครือ มีความหมายเหมือนกับ วงศาคณาญาติ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.