ศรัทธา

          พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน บัญญัติศัพท์คำ faith ว่า ศรัทธา หมายถึง ความเชื่อ ความเลื่อมใส โดยทั่ว ๆ ไปแบ่งได้เป็น ๓ ประเภท คือ  ๑. ศรัทธาโดยไม่ต้องใช้ปัญญาแสวงหาความจริง  ๒. ศรัทธาโดยใช้ปัญญาแสวงหาความจริงไปพร้อม ๆ กัน และ  ๓. ศรัทธาต่อเมื่อมีประสบการณ์ด้วยตนเองจริง ๆ แล้ว

          ในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู หมายถึง ความเชื่อในหลักธรรมสำคัญ ดังนี้  ๑. เชื่อว่า พรหมัน (พระพรหม) เป็นสัจธรรมสูงสุด ไม่มีรูป แต่เมื่อจะสร้างโลกก็สำแดงเป็น ๓ รูป ที่เรียกว่า ตรีมูรติ คือ พรหมา (พรหม) ผู้สร้าง วิษณุ (นารายณ์) ผู้รักษา และศิวะ (อิศวร) ผู้ทำลาย  ๒. เชื่อว่า มีกฎธรรมชาติ เรียกว่า ฤตะ (Rฺta) ทำหน้าที่ควบคุมความเป็นระเบียบของโลก ทำให้ปรากฏการณ์ธรรมชาติต่าง ๆ มีขึ้นและเสื่อมสลายไปอย่างมีระเบียบ กฎนี้เป็นเพียงกฎธรรมชาติ ไม่มีพุทธปัญญา จึงต้องมีเทพสูงสุดเป็นผู้บันดาลและควบคุมอยู่  ๓. เชื่อว่า คัมภีร์พระเวท เป็นแหล่งความรู้ที่ถูกต้อง เที่ยงแท้ แน่นอน ไม่แปรผันเป็นอื่นไม่ว่าในกาลและเทศะใด ๆ

          ในศาสนาเชน หมายถึงความเชื่อในหลักธรรมสำคัญดังต่อไปนี้ ๑. เชื่อว่า ความเจริญและความเสื่อมของชีวิตเป็นไปตามผลแห่งกรรมของตนเอง ไม่มีเทพองค์ใดบันดาลให้เป็นไปได้ตามที่เราต้องการ  ๒. เชื่อว่า ชีวะ (วิญญาณ) มีอยู่ทั้งในสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต ชีวะที่หลุดพ้นจากกฎแห่งกรรมแล้ว เรียกว่า มุกตะชีวะ เป็นชีวะที่สมบูรณ์ คือ มีอนันตศักดิ์ อนันตญาณ และอนันตสุข  ๓. เชื่อว่า พระมหาวีระเป็นศาสดาองค์ที่ ๒๔ และเป็นองค์สุดท้าย

          ในศาสนาสิข หมายถึง ความเชื่อและความจงรักภักดีในพระเป็นเจ้าพระองค์เดียว มีพระนามว่า สัจจะ ผู้แท้จริง ผู้ทรงสร้าง ทรงปราศจากความกลัวและความคุมแค้น มีลักษณะเป็นอมฤตภาพ มีขึ้น เป็นขึ้นด้วยพระองค์เอง ทรงเป็นเบื้องต้น พระสัจจะนั้น กำลังเป็นอยู่ เป็นมาแล้ว และจะเป็นต่อไป และเชื่อว่ามนุษย์ทั้งผองเป็นพี่น้องกัน.

รัตติกาล  ศรีอำไพ