ศัพท์ในเพลง (๒)

          จากครั้งที่แล้วผู้เขียนติดค้างศัพท์จากบทร้อง “คุณหลวง คุณหลวง อยู่กระทรวงยุทธนา ใส่เสื้อราชปะแตนทำไมไม่แขวนนาฬิกา เงินเดือนยี่สิบกว่าบาท เปิ๊ดสะก๊าดซะเต็มประดา” ว่า คุณหลวงท่านนี้ทำงานอยู่กระทรวงใด จึงรับเงินเดือนเพียง ๒๐ กว่าบาท

          ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดเกล้าฯ ให้จัดระบบการทหารให้ทัดเทียมกับอารยประเทศ ได้โปรดเกล้าฯ ให้รวมทหารบกและทหารเรือเข้าด้วยกัน โดยตราพระราชบัญญัติจัดตั้งกรมยุทธนาธิการขึ้น เมื่อ ๘ เมษายน พ.ศ. ๒๔๓๐ มีสมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศฯ เป็นเสนาบดี และต่อมาได้ยกฐานะเป็นกระทรวงยุทธนาธิการ เมื่อ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๔๓๓  แบ่งหน้าที่ออกเป็น ๒ ฝ่าย คือ ฝ่ายพลเรือนและฝ่ายทหารจนกระทั่งต่อมาใน พ.ศ. ๒๔๓๕ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงจัดองค์การบริหารราชการแผ่นดินเป็น ๑๒ กระทรวง  กระทรวงยุทธนาธิการจึงถูกลดฐานะลงเป็นกรมดังเดิม โดยมีหน้าที่เกี่ยวกับทหารบกเพียงอย่างเดียว

          ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เปลี่ยนชื่อเป็น กระทรวงกลาโหม ปกครอง บังคับบัญชาทหารบกฝ่ายเดียว ส่วนทหารเรือ แยกไปตั้งเป็นกระทรวงทหารเรือ

          ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ยุบกระทรวงทหารเรือเข้ากับกระทรวงกลาโหม เมื่อ ๘ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๔ และยกฐานะกรมทหารอากาศเป็นกองทัพอากาศ เมื่อ ๙ เมษายน พ.ศ. ๒๔๘๐ กิจการทหารไทยจึงมีทั้ง กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ เป็นส่วนราชการขึ้นตรงกระทรวงกลาโหม

          คุณหลวงท่านนี้เป็นข้าราชการในกระทรวงยุทธนา หรือชื่อเต็มว่า กระทรวงยุทธนาธิการ ซึ่งในสมัยนั้น (พ.ศ. ๒๔๓๓-๒๔๓๕) เงินเดือนยี่สิบกว่าบาทก็มากโขอยู่นะคะ  และจากประวัติของกระทรวงกลาโหมข้างต้น ทำให้ทราบว่า กระทรวงยุทธนาธิการในปํจจุบันก็คือ กระทรวงกลาโหมนั่นเองค่ะ.      

รัตติกาล  ศรีอำไพ