สน (๒๙ ธันวาคม ๒๕๕๒)

     สน

          สัญลักษณ์ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของเทศกาลคริสต์มาส นอกจากซานตาคลอส กวางเรนเดียร์ รถเลื่อนหิมะ ปล่องไฟ และถุงเท้าแล้ว คงเป็นต้นไม้ที่ตกแต่งด้วยไฟประดับ ของตกแต่ง และของขวัญสำหรับเด็กๆ ที่เรียกกันทั่วไปว่าต้นคริสต์มาสนั้น เป็นพืชในวงศ์ Pinaceae คือ Pine (สกุล Pinus ) Spruce (สกุล Picea )  และ Fir (สกุล Abies )

          ประเทศไทยก็มีไม้ถิ่นเดิมของไทยในสกุล Pinus  วงศ์ Pinaceae เรียกว่า สน เป็นไม้ต้นที่จัดอยู่ในพวกพืชเมล็ดเปลือย มีเรือนยอดเป็นรูปทรงกรวยที่เราคุ้นตากันอยู่ ๒ ชนิด คือ ๑. สนสองใบ สนหางม้า สนหางหมา หรือ เกี๊ยะเปลือกหนา มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Pinus merkusii  Jungh. de Vriese กับ ๒. สนสามใบ หรือ เกี๊ยะเปลือกบาง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Pinus kesiya  Royle ex Gard ลักษณะต่าง ๆ คล้ายสนสองใบ ทั้ง ๒ ชนิดนี้ สนเขา ก็เรียก คงเพราะเหตุนี้ คนไทยจึงเรียกต้นไม้ที่นำมาประดับเป็นต้นคริสต์มาสว่า ต้นสน

          นอกจาก สน ที่หมายถึงต้นไม้แล้ว พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ยังให้นิยามว่า เป็นคำกริยาหมายถึง ร้อยด้วยเชือกหรือด้าย เป็นต้น เช่น สนเข็ม สนตะพาย สนเข็ม ร้อยด้ายหรือไหมเป็นต้นเข้าไปในรูเข็ม สนตะพาย กิริยาที่เอาเชือกร้อยช่องจมูกวัวควายที่เจาะ ซึ่งเรียกว่า ตะพาย ใช้โดยปริยายแก่คนว่า ถูกสนตะพาย หรือ ยอมให้เขาสนตะพาย หมายความว่า ถูกบังคับให้ยอมทําตามด้วยความจําใจ ความหลง หรือ ความโง่เขลาเบาปัญญา 

          ส่วนความหมายแสดงกิริยา ที่ตั้งใจจดจ่ออยู่กับสิ่งใดเรื่องใดเป็นพิเศษ เช่น เขาสนใจวิชาคณิตศาสตร์มาก ใฝ่ใจใคร่รู้ใคร่เห็น เช่น เขาสนใจการเมืองมาตั้งแต่เด็ก พจนานุกรมฯ เก็บนิยามไว้ที่คำว่า สนใจ ค่ะ

  รัตติกาล  ศรีอำไพ