สมทบ
คำว่า สมทบ ประกอบด้วยคำว่า สม กับ ทบ. สม มีความหมายอย่างหนึ่งว่า ร่วมด้วย มักใช้ประสมกับคำอื่น เป็น สมคบ สมรู้ สมยอม. ส่วน ทบ มีความหมายว่า พับเข้ามา เช่น ทบผ้า ใช้เป็นลักษณนามว่า ผ้า ๒ ทบ. และมีความหมายอีกอย่างหนึ่งว่า เพิ่มเข้า เช่น เอาเชือกมาทบเข้าอีกเส้นหนึ่ง. เมื่อประสมกับคำว่า สม เป็น สมทบ จึงหมายถึง เข้าร่วมด้วย เช่น เขาบริจาคเงินสมทบทุนช่วยผู้ประสบอุทกภัย. หัวหน้าบอกให้เราเดินทางล่วงหน้าไปก่อน ท่านทำธุระส่วนตัวเสร็จแล้วจะตามไปสมทบ
ในสมัยก่อน คำว่า สมทบ มีความหมายอีกอย่างหนึ่งว่า ถมดินเป็นต้นในที่ลุ่มหรือที่เป็นช่อง ดังอักขราภิธานศรับท์ ให้ความหมายว่า “สมทบ คือการที่เขาเอาดินเปนต้น ถมเทลงให้ปิดมิดในที่ลุ่ม แลเปนปล่องเปนช่องนั้น.” ตัวอย่างคำว่า สมทบ ความหมายนี้มีอยู่ในนิทานอิหร่านราชธรรม ว่า “แลเมื่อพระเจ้าหรมุกจะใกล้สวรรคตนั้นให้สมทบทางเสีย พระเจ้ามามูนจึงสั่งให้ช่างศิลาไปด้วยมุอายหยัด ให้ไปตัดทางแต่พอทรงม้าเสด็จไปได้”
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.