สลากกินแบ่ง ๑ (๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒)

          “สลากกินแบ่ง” หรือ “ลอตเตอรี่” เป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมในสังคมไทยมาเป็นเวลานาน ผู้เขียนเองรู้จักสลากกินแบ่งมาตั้งแต่สมัยยังเด็ก อีกทั้งเมื่อได้ศึกษาข้อมูลแล้วพบว่าประวัติความเป็นมาของสลากกินแบ่งที่มีขึ้นในประเทศไทยมีความน่าสนใจยิ่ง  จากหนังสือสารานุกรมไทย เล่ม ๒๗ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน โดย นางพรพิไล (ศักดิ์อุดมไชย) บุญเอนก ได้เล่าถึง “สลากกินแบ่ง” ไว้ว่า

          “สลากกินแบ่ง” เป็นสลากที่จัดให้มีขึ้นเพื่อขายให้แก่ผู้เล่นเป็นการเสี่ยงโชค โดยมีการให้รางวัลที่แบ่งออกเป็นหลายรางวัลแก่ผู้เล่นซึ่งถือสลากเลขหมายตรงกับเลขหมายรางวัลที่ออก  เท่าที่ปรากฏหลักฐานพบว่ามีการใช้คำว่า สลากกินแบ่ง เป็นครั้งแรกในหนังสือของเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ ๑๗ มิถุนายน ๒๔๗๕ ซึ่งแต่เดิมเรียกทับศัพท์ว่า ลอตเตอรี่ (lottery) หมายถึง การเสี่ยงโชค อันเป็นลักษณะการออกรางวัลสลากแบบยุโรป  สลากกินแบ่งได้รับการเผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักในประเทศไทยเป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๔๑๗  ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ทั้งนี้ เนื่องจากพระยาภาสกรวงษ์ (พร บุนนาค) นายทหารมหาดเล็ก มีดำริว่าจะช่วยเหลือชาวต่างประเทศที่นำสิ่งของมาร่วมในงานแสดงพิพิธภัณฑ์ซึ่งจัดขึ้นเพื่อเป็นการเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวให้สามารถขายของได้บ้าง  จึงนำความขึ้นกราบบังคมทูลและทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ดำเนินการออกลอตเตอรี่  ต่อมา ใน พ.ศ. ๒๔๖๐ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ ๑ สลากกินแบ่งก็มีบทบาทอีกครั้ง เมื่อประเทศอังกฤษซึ่งเป็นฝ่ายสัมพันธมิตรต้องการกู้เงินจากประเทศไทยเพื่อใช้ในการสงคราม  สภารักชาติแห่งประเทศอังกฤษจึงได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวให้ออกลอตเตอรี่ระดมเงินกู้จากประชาชน  นับเป็นการออกรางวัลลอตเตอรี่ครั้งที่ ๒ ของประเทศไทยและเป็นครั้งแรกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จะเห็นได้ว่าสลากกินแบ่งนั้นมีความสำคัญมากกว่าเป็นเพียงแค่การเสี่ยงโชค  ผู้เขียนจึงจะได้เล่าถึงประวัติของสลากกินแบ่งในประเทศไทยในตอนต่อไป.

         อิสริยา  เลาหตีรานนท์