สะดือ
สะดือ เป็นส่วนของร่างกายอยู่ตรงกลางพื้นท้อง ส่วนใหญ่หวำเข้าไปเป็นรู ใช้เปรียบเทียบกับสิ่งที่ลึกหวำลงไป เช่น สะดือทะเล หมายถึง บริเวณทะเลตอนที่มีน้ำไหลวนเป็นเกลียวลึกลงไปซึ่งถือกันว่าเป็นศูนย์กลางของทะเล. สะดืออ่าง หมายถึง รูเหนือท่อน้ำทิ้งที่อ่างล้างหน้าหรืออ่างอาบน้ำเป็นต้น สำหรับให้น้ำไหลลงสู่ท่อน้ำทิ้ง
สันนิษฐานกันว่า คำว่า สะดือ กร่อนมาจาก ไส้ดือ หรือ สายดือ. คำว่า ไส้ดือ พบในหนังสือไตรภูมิกถา ตอนที่พรรณนาถึงทารกในท้องแม่ ดังนี้ “อันว่าสายสะดือแห่งกุมารนั้นกลวงดั่งสายก้านบัวอันมีชื่อว่าอุบล จะงอยไส้ดือนั้นกลวงขึ้นไปเบื้องบนติดหลังท้องแม่ แลข้าวน้ำอาหารอันแม่กินไสร้ แลโอชารสนั้นก็เป็นน้ำชุ่มเข้าไปในไส้ดือนั้น แลเข้าไปในท้องกุมารนั้นแลสะหน่อย ๆ (อ่านว่า สะ-หน่อย สะ-หน่อย) แล (ผู้)น้อยนั้นก็ได้กินทุกค่ำเช้าทุกวัน”. คำว่า สายดือ พบในภาษาไทยถิ่นเหนือ หมายถึง สายสะดือ. สายดือเมือง หรือ สะดือเมือง หมายถึง หลักเมือง ใจกลางเมือง ถ้าเป็นภาษาไทยถิ่นอีสานออกเสียงต่างไปเล็กน้อยเป็น สายบือ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.