สัตว์หิมพานต์
สัตว์หิมพานต์ เป็นคำเรียกรวมสัตว์ต่าง ๆ ตามจินตนาการที่กวีหรือศิลปินสร้างขึ้น ให้อาศัยอยู่ในแดนหิมพานต์ ซึ่งเป็นดินแดนที่อยู่ระหว่างโลกมนุษย์กับสวรรค์. สัตว์เหล่านั้นอาจมีลักษณะบางอย่างคล้ายสัตว์ในโลกมนุษย์ และใช้ชื่อเหมือนสัตว์ในโลกมนุษย์ เช่น นก ปลา หงส์ และมีสัตว์บางชนิดมีชื่อแปลกออกไป เช่น ครุฑ นาค กินนร กินรี อัปสรสีห์ ทัณฑิมา ราชสีห์. รูปสัตว์ก็แปรเปลี่ยนไปตามจินตนาการของช่างผู้เป็นศิลปินแต่โบราณ แต่จะสังเกตได้ว่ารูปสัตว์ทุกชนิดจะดูงดงามด้วยศิลปะตามขนบของช่างไทย เครื่องแต่งกายมีลวดลายต่าง ๆ เครื่องประดับมีลักษณะเฉพาะ แม้ผู้สร้างผลงานจะเพิ่มเติมตามอารมณ์ศิลปินแต่ก็ต้องรักษาขนบของเดิมไว้ไม่ให้สูญไป. ลักษณนามที่ใช้สำหรับสัตว์หิมพานต์ ถ้ามีลักษณะเป็นสัตว์ ใช้ว่า ตัว ถ้ามีลักษณะกึ่งมนุษย์ ใช้ว่า ตน.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.