สัมพันธภาพ – สัมพัทธภาพ
สัมพันธภาพ กับ สัมพัทธภาพ ออกเสียงคล้ายกัน แต่มีความหมายต่างกัน.
คำว่า สัมพันธภาพ ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า relationship (อ่านว่า รี-เล-ชั่น-ชิป) คำ สัมพันธ (อ่านว่า สัม-พัน-ทะ) หมายถึง ผูกพัน เกี่ยวข้อง. คำ พันธ (อ่านว่า พัน-ทะ) เขียน พ พาน ไม้หันอากาศ น หนู ธ ธง. คำว่า ภาพ มาจากคำ ภาว (อ่านว่า พา-วะ) ในภาษาบาลีสันสกฤต. สัมพันธภาพ จึงหมายถึง ความผูกพัน หรือความเกี่ยวข้อง เช่น ประเทศจีนกำลังสร้างสัมพันธภาพกับประเทศอินเดีย. ในการเรียนการสอน ครูกับนักเรียนต้องมีสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน.
ส่วนคำว่า สัมพัทธภาพ ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า relativity (อ่านว่า เรล-ละ-ทิ-วะ-ที่) คำว่า สัมพัทธ (อ่านว่า สัม-พัด-ทะ) หมายถึง เปรียบเทียบกัน คำ พัทธ (อ่านว่า พัด-ทะ) เขียน พ พาน ไม้หันอากาศ ท ทหาร ธ ธง. สัมพัทธภาพ หมายถึง การเปรียบเทียบกัน หรือสภาวะที่ต่างกันในเชิงเปรียบเทียบกัน. เช่น มีทฤษฎีทางภาษาศาสตร์แสดงสัมพัทธภาพของภาษากับความคิดว่า คนที่พูดภาษาต่างกันมากก็จะมีความคิดต่างกันมาก. ความดีเป็นลักษณะเชิงสัมพัทธภาพ ต้องเปรียบเทียบกันจึงจะรู้ว่าผู้ใดดีกว่ากัน.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.