หมายกำหนดการ (๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๑)

          คำว่า “หมายกำหนดการ” กับคำว่า “กำหนดการ” เป็นคำที่มักนำไปใช้ไม่ถูกต้องและไม่เหมาะสมกับกาลเทศะ ด้วยไม่เข้าใจเรื่องความหมายและโอกาสในการนำไปใช้

          หมายกำหนดการ คือ เอกสารแจ้งกำหนดขั้นตอนของงานพระราชพิธีโดยเฉพาะ ลักษณะของเอกสารจะต้องอ้างพระบรมราชโองการ คือขึ้นต้นด้วยข้อความว่า “นายกรัฐมนตรี หรือเลขาธิการพระราชวังรับพระบรมราชโองการเหนือเกล้าฯสั่งว่า…” เสมอไป และในทางปฏิบัติเจ้าหน้าที่จะต้องส่งต้นหมายกำหนดการนี้กราบเรียนนายกรัฐมนตรีให้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ เพื่อให้เป็นพระบรมราชโองการที่ถูกต้องตามรัฐธรรมนูญ ตัวอย่างเช่น หมายกำหนดการวันพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช และวันที่ระลึกมหาจักรีบรมราชวงศ์

          กำหนดการ คือ เอกสารแจ้งกำหนดขั้นตอนของงานทั่วไปหรือรายการต่าง ๆ ที่กำหนดไว้ในการทำงานหรือพิธีที่ทางราชการหรือเอกชนจัดขึ้น แม้ว่างานนั้นจะเป็นงานที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปและเกี่ยวข้องถึงเบื้องพระยุคลบาท เช่น งานพิธีสวนสนามของทหารรักษาพระองค์เพื่อแสดงความรักภักดี ซึ่งทางราชการกำหนดจัดขึ้น ก็ไม่ใช้ว่า “หมายกำหนดการ” เพราะไม่ใช่งานพระราชพิธีซึ่งกำหนดขึ้นโดยพระบรมราชโองการ ตลอดจนงานต่าง ๆ ของรัฐหรือเอกชนที่กราบบังคมทูลเจ้านายให้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเป็นประธานหรือไปทรงเปิดงาน หรือ กราบทูลเจ้านายให้เสด็จไปทรงเป็นประธานหรือไปทรงเปิดงาน ขั้นตอนต่าง ๆ ของงานที่จัดขึ้นดังกล่าวก็ใช้ว่า “กำหนดการ” ไม่ใช้ว่า “หมายกำหนดการ” เพราะ
มิใช่ขั้นตอนของงานพระราชพิธี

          ข้อสังเกตที่จะทำให้จำง่ายขึ้นก็คือ หากมีคำว่า “หมาย” อยู่หน้าคำว่า “กำหนดการ” ก็คือ เอกสารขั้นตอนของงานพระราชพิธี หากใช้คำว่า “กำหนดการ” โดยไม่มีคำว่า “หมาย” อยู่หน้าคำ ก็หมายถึง เอกสารแจ้งกำหนดขั้นตอนของงานทั่ว ๆ ไป.

   สุปัญญา  ชมจินดา