หลังขดหลังแข็ง
หลังขดหลังแข็ง เป็นสำนวน หมายความว่า ตรากตรำจนหลังแข็ง มีนัยความหมายว่า ไม่มีเวลาพักผ่อน หรือไม่ได้นอนพักเลย เช่น เขาต้องทำงานหลังขดหลังแข็งกว่าจะได้เงินมาเลี้ยงครอบครัว. เขามีการศึกษาน้อยจึงต้องทำงานหลังขดหลังแข็งเพื่อหาเลี้ยงตัวไปวัน ๆ. คำว่า หลังขด แปลว่า หลังงอ เนื่องจากการยืนและก้มตัวทำงาน เช่น ชาวนาที่ยืนดำนาเป็นเวลานาน ๆ หลังที่ก้มอยู่นานจะโค้งงอ ผู้ที่ทำงานในลักษณะนี้นาน ๆ เมื่อมีอายุมากหลังก็จะโค้งงอ ยืดตัวขึ้นให้หลังตรงไม่ได้. คำว่า หลังแข็ง หมายถึง หลังที่ยึดแข็งเพราะอยู่ในท่าใดท่าหนึ่งนานๆ เช่น นั่งทำงานนาน ๆ ทำให้หลังแข็งต้องลุกขึ้นบิดตัวไปมาบ้าง. หลังขดหลังแข็ง ใช้เป็นสำนวนเปรียบ เทียบ การทำงานที่ต้องตรากตรำอยู่นาน ไม่ได้พักผ่อน ไม่ได้นอนพักหลังจนหลังแข็งหลังงอ.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.