หลังคา สิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ จะมีองค์ประกอบหลักที่สำคัญหลายอย่าง หลังคาก็เป็นสิ่งสำคัญของสิ่งปลูกสร้าง เนื่องจากหลังคาคือส่วนบนของเรือน อาคาร หรือสิ่งปลูกสร้าง สําหรับบังแดดและฝน หรือใช้บังหิมะในประเทศเมืองหนาว หลังคามีรูปแบบมากมาย มีความสูง ความชัน เท ลาด ต่างกัน เช่น หลังคาจั่ว หรือ หลังคาทรงจั่ว ศัพท์ภาษาอังกฤษใช้ว่า gable roof เป็นหลังคาที่ผืนหลังคา ๒ ผืนมีมุมยกเท่ากัน และผืนหลังคาที่มาบรรจบกันเป็นรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ในประเทศไทยมักใช้แก่อาคารประเพณีอย่างหลังคาของเรือนไทย โบสถ์ วัด วัง เป็นต้น หลังคาแบน ศัพท์ภาษาอังกฤษใช้ว่า flat roof เป็นหลังคาที่มีมุมเอียงลาดน้อยมากจนเกือบแบน หลังคาโดม หรือ Dome เป็นหลังคาที่มีลักษณะโค้งเหมือนส่วนหนึ่งของทรงกลมคว่ำ หลังคาโดมนี้มีหลายแบบ เช่น มีลักษณะอย่างทรงหัวหอม ปราสาทที่ทำเป็นยอดแหลมอย่างทรงกรวยที่มักพบเห็นในการ์ตูนเทพนิยายก็เป็นหลังคาโดมแบบหนึ่ง หลังคาปั้นหยา หรือ hip roof ในภาษาอังกฤษ เป็นหลังคาที่ผืนหลังคา ๔ ผืน เอียงลาดมาบรรจบกันเป็นมุม ทำให้เกิดสันหลังคา ๕ สัน บ้านหลังคาปั้นหยานี้นิยมทำกันมากทางภาคใต้ของไทย หลังคาเพิง หรือ shed roof ในภาษาอังกฤษ เป็นหลังคาที่มีผืนหลังคาแบนมีปีกเดียว ด้านหนึ่งยกสูงขึ้น นิยมกันมากเพราะทำได้ง่าย นอกจากนี้ยังมีคำที่ใช้เรียกหลังคาตามลักษณะ เช่น หลังคากรวดเป็นหลังคาที่มีลักษณะสูงชัน คู่กันกับหลังคาดาดที่มีลักษณะไม่ชัน หรือหลังคาลาดก็จะมีลักษณะหลังคาที่เทต่ำหรือเอียงน้อย ๆ พัชนะ บุญประดิษฐ์ |

