หลุดลุ่ย
หลุดลุ่ย หมายความว่า คลายตัวหลุดเลื่อนไปจากสภาพเดิม เช่น เขาถูกครูดุเพราะเล่นปล้ำกับเพื่อนจนเสื้อแสงหลุดลุ่ย ไม่เรียบร้อย. ใช้ขยายคำว่า แพ้ เป็น แพ้หลุดลุ่ย หมายความว่า แพ้มาก เช่น ฝ่ายเขาเก่งกว่าเรามาก ทั้งยังเตรียมตัวมาดี เราจึงแพ้เขาหลุดลุ่ย
คำว่า หลุด หมายความว่า แยกจากสิ่งที่ติดอยู่ เช่น เขาเซไปปะทะผนัง หนังสือที่ถืออยู่หลุดจากมือ. เขายอมจำนนเพราะหลักฐานมัดแน่นดิ้นไม่หลุด. ส่วนคำว่า ลุ่ย หมายความว่า เลื่อนออก คลายออก เช่น ชายเสื้อลุ่ยออกมานอกกางเกง. คำนี้มีใช้มานานแล้ว เช่นมหาชาติคำหลวง ซึ่งเป็นวรรณคดีสมัยอยุธยา ในกัณฑ์กุมาร มีร่ายว่า “อันว่าเชือกเขาไส้แขงขด มือราชาเอารสท้งงสองอ่อน เชือกน้นนก็ดาลหย่อนหลุ้ยจากมือลม่อมแล” (อ่านว่า อันว่าเชือกเขาไส้แข็งขด มือราชาเอารสทั้งสองอ่อน เชือกนั้นก็ดาลหย่อนลุ่ยจากมือละม่อมแล) คำว่า หลุ้ย ในมหาชาติคำหลวง เขียน ห หีบ ล ลิง สระอุ ไม้โท ย ยักษ์. หลุด กับ หลุ้ย ในสมัยโบราณ เขียน ห หีบ นำ ล ลิง ทั้ง ๒ คำ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.