หาม-หาบ

          หาม เป็นกิริยาขนคน สัตว์ หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปโดยใช้คน ๒ ข้าง ข้างละ ๑ คน.  สิ่งที่หามนั้นอาจพาดไว้บนไม้ วางบนแผ่นไม้ หรือผูกห้อยไว้กับไม้ เช่น  พ่อค้าหามหมูไปชำแหละ.  ถ้าเป็นคน เช่นคนเจ็บ ก็มักให้นอนบนเปลแล้วให้คน ๒ คนหามหัวหามท้ายไป.  หรือใช้เปรียบเทียบอาการที่คน ๒ คน หรือมากกว่า ๒ คน ช่วยกันเคลื่อนย้ายสิ่งที่ต้องการขนย้ายไป โดยไม่ระบุว่าทำให้เคลื่อนย้ายไปด้วยอาการอย่างไร ก็เรียกว่า หาม เช่น เขาช่วยกันหามคนเจ็บไปส่งที่โรงพยาบาล. นักศึกษาชายช่วยกันหามเสลี่ยงนางนพมาศเข้าขบวนแห่ในงานลอยกระทง.

          ส่วน หาบ เป็นกิริยาขนหรือนำสิ่งใด ๆ ไป โดยใช้อุปกรณ์มีไม้คานและภาชนะใส่ของที่ใส่ไว้ในสาแหรก หรือใส่ภาชนะที่ผูกโยงกับปลายไม้คาน.  อาการหาบเป็นการใช้บ่ารับไม้คานซึ่งมีสิ่งของที่แขวนอยู่ที่ปลายทั้งสองข้างของไม้คานนั้น  สิ่งของนั้นจะแขวนถ่วงอยู่ด้านหน้าและด้านหลังของผู้หาบ เช่น แม่ค้าหาบขนมไปขาย. เขาหาบน้ำไปใส่ตุ่ม.  หาบ เป็นลักษณะที่ตรงกันข้ามกับ หาม

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.