หุ่น
หุ่น หมายถึงรูปแบบที่จำลองจากคนหรือสัตว์ เช่น หุ่นรูปคนสำหรับสวมเสื้อผ้าโชว์หน้าร้าน. หุ่นรูปสัตว์สำหรับตั้งแสดง. ในการเล่นมหรสพชนิดหนึ่งจะใช้หุ่นรูปคนหรือสัตว์ที่ทำจากไม้ หรือวัสดุต่าง ๆ เช่นผ้าแล้วใช้เชือกผูกโยงเข้ากับส่วนของร่างกายเช่นแขนขา เพื่อชักดึงให้เคลื่อนไหวได้ตามต้องการ มักแสดงเป็นเรื่องราวเช่นแสดงตามเนื้อเรื่องในวรรณคดีเรื่องพระอภัยมณี หากเป็นหุ่นที่ใช้วิธีเชิดโดยสอดมือเข้าไปในตัวหุ่น แล้วยกชูตัวหุ่นขึ้นให้เคลื่อนไหวไปมาตามบทบาท หุ่นชนิดนี้เรียกว่าหุ่นเชิด
ในการชักหรือเชิดหุ่นนั้น ผู้ชมการแสดงจะไม่ได้เห็นตัวผู้ชักหรือผู้เชิดซึ่งแฝงตัวอยู่เบื้องหลัง และเนื่องจากตัวหุ่นไม่มีชีวิต ไม่สามารถเคลื่อนไหวตามความต้องการได้ จึงมีคำเปรียบคนที่เป็นเครื่องมือของผู้อื่นโดยได้รับแต่งตั้งให้อยู่ในตำแหน่งบังคับบัญชา แต่ต้องทำตามคำสั่งของผู้ที่อยู่เบื้องหลัง ไม่มีอำนาจอะไรอย่างแท้จริงว่าเป็น หุ่นเชิด เช่น ผู้จัดการบริษัทคนใหม่ก็เป็นแค่หุ่นเชิดของผู้มีอิทธิพลกลุ่มนั้น. เธอต้องตัดสินใจทำอะไรเองเสียบ้างเถอะ อย่าทำตัวเป็นหุ่นให้เขาเชิดไปตามเพลงอยู่เลย.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.