องค์
องค์ เป็นคำมาจากภาษาบาลีสันสกฤตว่า องฺค (อ่านว่า อัง-คะ) แปลว่า ส่วนของร่างกาย อวัยวะ ตัว ตน. คำว่า องค์ ใช้เป็นคำลักษณนามราชาศัพท์สำหรับนามที่เป็นอวัยวะต่าง ๆ ของพระมหากษัตริย์ เช่น พระทนต์องค์หนึ่ง แปลว่า ฟันซี่หนึ่ง. ของใช้ส่วนพระองค์ เช่น พระสนับเพลาองค์ใหม่ แปลว่า กางเกงตัวใหม่ พระที่นั่ง ๒ องค์ แปลว่า พระที่นั่ง ๒ หลัง. ความคิดหรือคำพูดของพระมหากษัตริย์ เช่น พระบรมราโชวาทองค์นี้ แปลว่า พระบรมราโชวาทเรื่องนี้
คำว่า องค์ ใช้เป็นคำลักษณนามของสิ่งที่เกี่ยวกับศาสนาและสิ่งที่คนเคารพบูชาด้วย เช่น พระบรมสารีริกธาตุองค์หนึ่ง พระอรหันต์องค์หนึ่ง พระประธานองค์นี้ เจดีย์ ๓ องค์ เทวดา ๒ องค์
ปัจจุบันมักมีผู้นำคำว่า องค์ มานำหน้าคำนำหน้าพระนาม เช่นใช้ว่า *องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว *องค์สมเด็จพระบรมราชินีนาถซึ่งไม่ถูกต้อง คำว่า องค์ จะใช้นำหน้าพระนามในลักษณะดังกล่าวไม่ได้ เพราะเมื่อใช้คำว่า องค์ นำหน้าเช่นนั้น จะทำให้แปลว่า ตัวพระเจ้าอยู่หัว ความหมายผิดจากที่ต้องการใช้ ให้ใช้ว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระบรมราชินีนาถ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.