อนุ

          อนุ เป็นคําประกอบหน้าศัพท์บาลีหรือสันสกฤต มีความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒  ว่า น้อย (เช่น อนุทิศ = ทิศน้อย) ภายหลัง รุ่นหลัง (เช่น อนุชน = ชนรุ่นหลัง) ตาม (เช่น อนุวัต = เป็นไปตาม) เนือง ๆ (เช่น อนุศาสน์ = สอนเนือง ๆ คือ พรํ่าสอน)

          เกื้อกูล สงเคราะห์  คือ อนุกูล  ส่วน อนุเคราะห์  คือ เอื้อเฟื้อ ช่วยเหลือ อนุโมทนา คือ ยินดีตาม ยินดีด้วย พลอยยินดี; เรียกคําให้ศีลให้พรของพระว่า คําอนุโมทนา ด้านบัตรที่แสดงความพลอยยินดีหรืออนุโมทนาต่อบุญกุศลที่บุคคลนั้น ๆ ได้ทําแล้ว เรียก อนุโมทนาบัตร 

          อนุภาค (particle) ชิ้นหรือส่วนขนาดเล็กมาก ในทางวิทยาศาสตร์มักใช้เรียกส่วนที่มีขนาดเล็กกว่าอะตอม เช่น อนุภาคแอลฟา อนุภาคบีตา. อนุมูล (radical radicle) หมู่ธาตุซึ่งเมื่อเข้าสู่ปฏิกิริยาเคมีแล้ว ทั้งหมู่จะเข้าทําปฏิกิริยาด้วยกัน โดยไม่แตกแยกออกจากกัน เช่น อนุมูลไฮดรอกซิล (-OH) อนุมูลไนเทรต (-NO3) อนุมูลกรด คือ ส่วนหนึ่งของโมเลกุลของกรดที่ปรากฏอยู่หลังจากที่ไฮโดรเจนไอออนแยกตัวออกไปแล้ว เช่น อนุมูลกรดคาร์บอเนต (-CO3) อนุมูลกรดไฮโดรเจนซัลเฟต (-HSO4)

          อนุช แปลว่า “ผู้เกิดภายหลัง” น้องสาว นิยมใช้ว่า นุช อนุชา แปลว่า “ผู้เกิดภายหลัง” น้องชาย อนุชน คือ คนรุ่นหลัง คนรุ่นต่อไป อนุชาตบุตร เป็นบุตรที่มีคุณสมบัติเสมอด้วยบิดามารดา (อนุชาต–  ผู้เกิดตามมาไม่ดีกว่าหรือไม่เลวกว่าตระกูล) อนุตร–  หมายถึง ไม่มีสิ่งใดสูงกว่า ดีเลิศ ยิ่ง วิเศษ เช่น อนุตรสัมมาสัมโพธิญาณ อนุทิน คือ สมุดบันทึกประจําวัน อนุปริญญา เป็นชั้นความรู้ระดับอุดมศึกษารองจากปริญญาตรี ซึ่งประสาทให้แก่ผู้ที่สอบไล่ได้ตามหลักสูตรที่กําหนดไว้

          ส่วนภาษาปากที่ว่า เมียน้อย (หญิงที่ชายเลี้ยงดูอย่างภรรยา แต่ไม่มีศักดิ์ศรีเท่าเมียหลวงหรือไม่ได้จดทะเบียน) คือ อนุภรรยา หรือ อนุภริยา นั้น คงไม่มีลูกผู้หญิงคนไหนอยากอยู่ในตำแหน่งนี้หรอกนะคะ.

รัตติกาล  ศรีอำไพ