อยุธยา (๓)
อยุธยา มี ๒ ความหมาย เดิมหมายถึง “กรุงเก่า” คือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยาในปัจจุบัน อีกความหมายหนึ่ง หมายถึง กรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งเป็นราชธานีแห่งใหม่ที่ถือว่าเป็นกรุงเก่ามาถือกำเนิดใหม่บนรากฐานของมรดกทางวัฒนธรรมและศิลปวิทยาการเดิมของอยุธยา ดังที่นายนรินทร์ธิเบศร (อิน) พรรณนากรุงรัตนโกสินทร์ไว้ในนิราศนรินทร์ว่า
“อยุธยายศล่มแล้ว ลอยสวรรค์ ลงฤๅ
สิงหาสน์ปรางค์รัตน์บรร- เจิดหล้า
บุญเพรงพระหากสรรค์ ศาสน์รุ่ง เรืองแฮ
บังอบายเบิกฟ้า ฝึกฟื้นใจเมือง”
ถอดความได้ว่า อยุธยาเดิมซึ่งเป็นเมืองอันสง่างามได้ล่มไปแล้ว แต่ได้ลอยจากสวรรค์มาบังเกิดใหม่เป็นกรุงรัตนโกสินทร์ พระราชวังแลวัดวาอารามจึงได้งดงามบรรเจิดปรากฏแก่โลก ที่เป็นดังนี้เพราะบุญกุศลที่พระมหากษัตริย์ได้ทรงบำเพ็ญมา ทรงยังให้พระศาสนาเจริญรุ่งเรือง ปิดบังหนทางสู่อบายภูมิ เปิดหนทางสู่สวรรค์ แลฟื้นฟูจิตใจของชาวเมืองขึ้นมาได้
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.