อยุธยา (๔)

          ในวรรณคดีสมัยรัตนโกสินทร์ เช่น นิราศลอนดอน ใช้คำว่า อยุธยา หรือ กรุงศรีอยุธยา [มิได้หมายถึงกรุงเก่าซึ่งปัจจุบันคือจังหวัดพระนครศรีอยุธยา แต่]หมายถึง กรุงเทพมหานครซึ่งเป็นกรุงใหม่ที่สร้างขึ้นจากรากฐานมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และศิลปวิทยาการของชาวกรุงเก่า.   ตามนิราศลอนดอน เมื่อเรือกำปั่นพาคณะราชทูตไทยเดินทางกลับจากลอนดอนมาถึงอ่าวที่เมืองคาลี ประเทศศรีลังกา  คณะราชทูตไทยเปลี่ยนใจไม่ไปเมืองแคนดี้ ซึ่งในนิราศลอนดอนเรียกว่า แกนดี มุ่งตรงเดินทางกลับกรุงเทพมหานคร แต่หม่อมราโชทัยใช้ว่า กรุงศรีอยุธยา ดังนี้

          ถอยเรือออกนอกทเลเที่ยวเร่ร่อน       แล้วยังย้อนมารับกลับเข้าที่ 
          อันพวกเรานี้ก็ไม่ไปแกนดี                จะหมายมุ่งกรุงศรีอยุธยา

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.