อวตาร

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้ความหมายของคำว่า อวตาร [อะวะตาน] ว่าเป็นคำกิริยา แปลว่า  แบ่งภาคมาเกิดในโลก (ใช้แก่พระนารายณ์) เช่น พระนารายณ์อวตารเป็นปลา ทั้งนี้เพราะคติสำคัญในลัทธิไวษณพนิกายที่นับถือพระวิษณุเป็นใหญ่ ก็คือ การอวตารปางต่าง ๆ ของพระนารายณ์ (ซึ่งก็คือ พระวิษณุ) นั้น ทรงเป็นทั้งมนุษย์และสัตว์  ที่รู้จักกันดีคือ นารายณ์สิบปาง ปางที่คนไทยรู้จักกันเป็นอย่างดี ก็คือ พระราม จากเรื่อง รามเกียรติ์ หรือ รามายณะ  หากแต่คติของทางฮินดู จะมีหนึ่งปางที่ไม่ตรงกับคติของชาวพุทธ คือ การอวตารมาเป็นพระพุทธเจ้า  เข้าใจว่าไม่ต้องการให้คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เป็นหนึ่งเหนือกว่า จึงผนวกเป็นปางอวตารหนึ่งของพระวิษณุเสีย

          ด้านลัทธิไศวนิกาย ซึ่งนับถือพระศิวะ หรือพระอิศวรนั้น  ไม่มีคติเกี่ยวกับการอวตารมากมายเท่าพระนารายณ์ คติของกษัตริย์ขอมโบราณถือพระอ.งค์ว่าเป็นอวตารของพระศิวะ ตัวอย่างจากปราสาทพระวิหาร ที่สันนิษฐานว่าเป็น ศาสนสถานลัทธิไศวนิกาย มีศิวลึงค์ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของพระศิวะ

          ยังมี ตรีมูรติ คำวิเศษณ์แปลว่า มีรูป ๓ คือ รูปพระพรหม รูปพระวิษณุ รูปพระศิวะ.  คำนามหมายถึง ชื่อเรียกเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ มี ๓ องค์ คือ พระพรหม (พระผู้สร้าง) พระวิษณุหรือพระนารายณ์ (พระผู้รักษา) และพระศิวะหรือพระอิศวร (พระผู้ทําลาย) ในอาณาจักรขอม พระพรหมได้รับการนับถือร่วมกับพระอิศวร และพระนารยณ์ คือ ตรีมูรติ

          Avatar ถูกนำมาใช้ในภาพยนตร์ชื่อดัง โดยผู้กำกับ เจมส์ คาเมรอน ต้องการสื่อความหมายเดียวกับ อวตาร แต่ไม่ได้คำนึงถึงว่า คำนี้ใช้แก่พระนารายณ์หรือพระวิษณุเท่านั้น ผู้เขียนเข้าใจว่าคนตะวันตกไม่ถือคติทางตะวันออกอย่างเคร่งครัดเท่าใดนัก

          สำหรับนักเล่นคอมพิวเตอร์ และอินเทอร์เน็ต Avatar ของพวกเขา ก็คือ การแสดงภาพตัวเองบนโลกอินเทอร์เน็ต มักจะเป็นรูปภาพเล็ก ๆ ซึ่งอาจเปลี่ยนได้หลายรูปแบบ  ตัวอย่างเช่น การใส่รูปภาพแทนตัวเอง ในโปรแกรมพูดคุยออนไลน์ ( Chat ) เป็นต้นค่ะ.

รัตติกาล  ศรีอำไพ