อาญา
อาญา ความหมายหนึ่ง หมายถึง อำนาจที่เป็นของพระเจ้าแผ่นดิน พระเจ้าแผ่นดินทรงมีอำนาจเด็ดขาดในการลงโทษหรือพระราชทานอภัยโทษแก่ผู้กระทำผิด เช่น ในคำว่า อาญาสิทธิ์ ซึ่งหมายถึง อำนาจเด็ดขาดของพระเจ้าแผ่นดิน ในสมัยก่อนแม่ทัพอาจได้รับอาญาสิทธิ์ไปกระทำการแทนพระเจ้าแผ่นดินได้ เช่นพงศาวดารฉบับบริติชมิวเซียมมีข้อความตอนหนึ่งว่า “สมเด็จพระพุทธเจ้าอยู่หัว…จึ่งพระราชทานพระราชอาญาสิทธิ์ให้เจ้าพระยาจักรีเป็นนายทัพ ยกพล ๑๕๐๐๐ ช้างเครื่อง ๑๐๐ ม้า ๒๐๐ ออกไปตั้งมั่นปลูกยุ้งฉางทำไร่นา ณ เมืองเมาะลำเลิงไว้ท่าทัพหลวง”
ปัจจุบัน คำว่า อาญา ยังหมายถึง โทษที่ลงแก่ผู้กระทำผิดกฎหมาย เช่น ความผิดของเขาเป็นอาญาแผ่นดินไม่ควรได้รับการอภัยโทษ. คำว่า อาญา ใช้ในอีกความหมายหนึ่ง คือความผิดที่เกี่ยวกับการทำร้าย การฆ่า การกระทำที่เป็นอาชญากรรมและอื่น ๆ ตามที่ได้กำหนดไว้ในกฎหมายอาญา และเรียกศาลที่พิจารณาคดีที่เกี่ยวกับการกระทำผิดทางอาญา ว่า ศาลอาญา.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.