อุดร

          อุดร มาจากคำภาษาบาลีและสันสกฤตว่า อุตฺตร (อ่านว่า อุต-ตะ -ระ) แปลว่า สูงกว่า เหนือ ซ้ายมือ ทิศที่อยู่ด้านซ้ายมือ คือทิศเหนือ

          อุดร มีความหมายแตกต่างกัน ๒ ความหมาย ความหมายแรก หมายถึง เหนือ หรือ ทิศเหนือ เช่น ทิศอุดร  ทางด่วนอุดรรัถยา  และ จังหวัดอุดรธานีทิศอุดร เป็นภาษาหนังสือ ไม่ใช้ในภาษาพูดทั่วไป เช่นในคำบรรยายว่า  “กองทัพของข้าศึก สบทบเข้ากับทัพของประเทศราช แล้วเคลื่อนไปทางทิศอุดร”. ทางด่วนอุดรรัถยา เป็นชื่อทางด่วนที่เชื่อมกรุงเทพฯ กับจังหวัดต่างๆ ที่อยู่ทางทิศเหนือ. ส่วนจังหวัดอุดรธานี เป็นชื่อจังหวัดที่ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของที่ราบลุ่มแม่น้ำมูลและแม่น้ำชี

          อุดร ความหมายที่ ๒ หมายถึง สูงกว่า หรือ เหนือ ปรากฏเฉพาะในคำว่า โลกอุดร แปลว่า ภูมิที่อยู่สูงกว่าหรืออยู่เหนือกว่าโลก หมายถึง แดนพระนิพพาน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.